اعراب جملات در عربی صفحه 16

حال چه جمله محلّی از اعراب داشته باشد و یا در زمره جمله هایی باشد که محلّی از اعراب ندارد . ما در اعراب جملات ، جایگاه جمله را در کلام تعیین می نماییم و میزان ارتباط آن را با کلمات و دیگر جمله های پیرامون آن بررسی می کنیم .

بنابراین ، اعراب محلّی چه در اسماء مبنی و چه در فعل ماضی یا مضارع مبنی ، به معنی عدم افاده معنا و بی ارتباطی این گونه کلمات با دیگر ارکان جمله نیست .

بلکه بدین معنی است که این کلمات متأثر از عوامل نمی گردد و حرکات آخر آن ها بر حسب تغییر عوامل ، دستخوش تغییر نمی گردد و پیوسته یک حالت دارد و با اعراب سروکاری ندارد .

لیکن کلمات معرب آماده برای هر نوع تغییر اعرابی است و صورت آن لفظاً یا تقدیراً بر حسب عامل در تغییر می باشد .

داستان اعرابِ جملات نیز از همین قرار است ، جمله هایی که محلّی از اعراب دارد از جهتی شبیه اسماء و افعال معرب هستند و جانشین اسماء گشته و همان مضمون را افاده میکنند . به عبارت دیگر نقش آنها را ایفا میکنند

پس از نظر اعراب ، جمله بر دو قسم اصلی تقسیم میشود :

1) جمله هائی که محلّی از اعراب ندارند

اگر جمله ای را بتوان در محل کلمه مفردی قرار داد و آن کلمه ، محلی از اعراب نداشته باشد آن جمله نیز محلی از اعراب نخواهد داشت .

بدین معنی که آن یک جمله فعلیه و یا شبه جمله ای است و در محلی قرار میگیرد که آن جمله به منزله : صله برای یک اسم موصول ، جمله جواب برای ( ندا ، قسم یا شرط غیر جازم ) و ...... باشد . برای مثال ، واضح است که چون اسم موصول برای صله و قسم برای جمله جواب قسم و همچنین حروف واسامی شرط غیرجازم برای جواب شرط عامل اعراب نیستند لذا آن جملات محلی از اعراب نخواهند داشت .

فهرست جملاتی که محلی از اعراب ندارند

1) جمله ابتدائیه

2) جمله استینافیه

أ) جمله استینافیه بیانیه

ب) جمله استینافیه دعائیه

ج) جمله استینافیه مؤکّده