اعراب جملات در عربی صفحه 24

در آیات شریفه فوق لکِنْ از ادات استیناف و مفید معنای استدراک است .

توجه :

بعضی از علمای نحو جمله ابتدائیه و استینافیه را جمله استینافیه ( مستأنفه ) در نظر میگیرند یعنی دو گروه بالا را در قالب یک گروه محسوب میکنند .

جمله استینافیه بیانی

أ) جمله استینافیه بیانی :

علمای علم بیان ، جمله استینافیه را مخصوص جملاتی می دانند که جواب برای ، سؤال مقدَّر باشند و این جمله را جمله استینافیه بیانی می خوانند .

پس ، جمله استینافیه بیانی در جواب سؤال مقدّر آورده می شود . چنانچه گوئیم : اکرم زیدا ، انّ العالم واجب الاکرام جمله ( انّ العالم واجب الاکرام ) در واقع جواب است برای سؤال مقدّر زیرا وقتی گفتیم ، اکرم زیدا ممکنست سؤال شود ، لِمَ لذا در جواب این سؤال فرضی گفتیم : انّ العالم واجب الاکرام پس این جمله را جمله استینافیه بیانی خوانند .

هَلْ أَتاکَ حَدیثُ ضَیْفِ إِبْراهیمَ الْمُکْرَمینَ إِذْ دَخَلُوا عَلَیْهِ فَقالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُنْکَرُونَ ( آیا خبر مهمانهای بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است ؟ در آن زمان که بر او وارد شدند و گفتند : سلام بر تو ! او گفت : سلام بر شما که جمعیّتی ناشناخته اید ! ) ذاریات 24 و 25 در این آیه شریفه جمله ( قالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُنْکَرُونَ ) جمله استینافیه بیانی است زیرا این جمله ، جواب برای سؤالِ مقَدَّری است که تقدیرش این گونه است : ( فَماذا قالَ لَهُم ؟ )

هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمْ مَنْ خَلَقْنا إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِنْ طینٍ لازِب ( آفرینش ( و معاد ) آنان سخت تر است یا آفرینش فرشتگان ( و آسمانها و زمین ) ؟ ! ما آنان را از گل چسبنده ای آفریدیم ) صافات 11 در این آیه شریفه جمله ( هُمْ أَشَدُّ خَلْقاً ) جمله استینافیه بیانی است

وَ انْطَلَقَ الْمَلَأُ مِنْهُمْ أَنِ امْشُوا وَ اصْبِرُوا عَلی آلِهَتِکُمْ إِنَّ هذا لَشَیْ ءٌ یُراد ( سرکردگان آنها بیرون آمدند و گفتند : بروید و خدایانتان را محکم بچسبید ، این چیزی است که خواسته اند ( شما را گمراه کنند ) ! ) ص 6 در این آیه شریفه جمله ( إِنَّ هذا لَشَیْ ءٌ یُراد ) جمله استینافیه بیانی است .