اعراب جملات در عربی صفحه 31

ثُمَّ بَدا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما رَأَوُا الْآیاتِ لَیَسْجُنُنَّهُ حَتَّی حین ( و بعد از آنکه نشانه های ( پاکی یوسف ) را دیدند ، تصمیم گرفتند او را تا مدّتی زندانی کنند ! ) یوسف 35

أن ) حرف تفسیر مقدر

یَسْجُنُنَّهُ حَتَّی حین ) جمله تفسیریه است .

جملۀ مفسِّره به اعتباری به سه قسم تقسیم می شود :

الف ) بدونِ حرفِ تفسیر بیاید

گاهی اوقات جمله ی تفسیریه بدون حرف تفسیر می آید که مشهورترین آن جمله مفسره برای باب اشتغال است . مانند : ( کِتابُکَ إقرَأهُ ) که جمله ی ( إقرَأهُ ) تفسیریه است برای ( إقرَأ ) که محذوف است وقبل از مفعول به ( کِتابُکَ ) قرار دارد .

إنَّ مَثَلَ عِیسی عِندَ اللهِ کَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِن تُرابٍ ثُمَّ قال لَهُ کُن فَیَکُون ( مَثَل عیسی در نزد خدا ، همچون آدم است که او را از خاک آفرید ، و سپس به او فرمود : موجود باش ! او هم فوراً موجود شد . ( بنا بر این ، ولادت مسیح بدون پدر ، هرگز دلیل بر الوهیّت او نیست . ) ) آل عمران 59 در این آیه شریفه جمله ( خَلَقَهُ مِنْ تُراب ) جمله تفسیر کننده ماقبل است .

ثُمَّ بَدا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما رَأَوُا الْآیاتِ لَیَسْجُنُنَّهُ حَتَّی حین ( و بعد از آنکه نشانه های ( پاکی یوسف ) را دیدند ، تصمیم گرفتند او را تا مدّتی زندانی کنند ! ) یوسف 35 در این آیه شریفه حرف تفسیر اَن بعد از لام در تقدیر است . و جمله ( لَیَسْجُنُنَّهُ حَتَّی حین ) جمله مفسره است .

وَ أَسَرُّوا النَّجْوَی الَّذینَ ظَلَمُوا هَلْ هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُکُمْ ( و ستمگران پنهانی نجوا کردند ( و گفتند ) : آیا جز این است که او بشری همانند شماست ؟! ) انبیاء 3 در این آیه شریفه جمله استفهام ( هَلْ هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُکُمْ ) جمله تفسیر کننده برای کلمه ( النّجوی ) است .

ب ) بعد از حرفِ تفسیرِ ( أی ) بیاید

مانند : وَ سْئَلِ الْقَرْیَهَ الَّتی کُنَّا فیها وَ الْعیرَ الَّتی أَقْبَلْنا فیها وَ إِنَّا لَصادِقُون (( و اگر اطمینان نداری ، ) از آن شهر که در آن بودیم سؤال کن ، و نیز از آن قافله که با آن آمدیم ( بپرس ) ! و ما ( در گفتار خود ) صادق هستیم ) یوسف 82 در این آیه شریفه منظور از الْقَرْیَهَ یعنی أی اهل الْقَرْیَهَ می باشد .