اعراب جملات در عربی صفحه 36

واژه های سوگند در زبان عربی و قرآن :

در زبان عربی و قرآن ، واژه های خاصی برای سوکند یاد کردن وجود دارد . معروفترین آنها بشرح زیر می باشد :

1) اُقسِمُ : این فعل از متداولترین کلمه برای قسم خوردن است .

فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُوم ( سوگند به جایگاه ستارگان ( و محل طلوع و غروب آنها ) ) واقعه 75 در این آیه شریفه کلمه ( أُقْسِمُ ) فعل قسم می باشد .

2) اُحلِفُ : این فعل نیز در قرآن برای قسم خوردن بکار رفته است .

یَحْلِفُونَ بِاللَّهِ ما قالُوا وَ لَقَدْ قالُوا کَلِمَهَ الْکُفْرِ وَ کَفَرُوا بَعْدَ إِسْلامِهِم ( منافقان قسم می خورند بخدا که ( طعنه زدن در دین را ) نگفته اند و بخدا قسم که گفته اند کلمه کفر را و کافر شدند بعد از اسلامشان ) توبه 74 در این آیه شریفه کلمه ( یَحْلِفُونَ ) فعل قسم می باشد .

3) یَمین : یمین بمعنای سمت راست است . وجه تسمیه آن این است که در قوم عرب ، در هنگام پیمان بستن همزمان با قسم خوردن دست راست خود را بالا برده و سپس سوگند یاد میکنند لذا واژه یمین نیز برای بجای سوگند مصطلح شده است . که در قرآن کریم اکثراً بصورت جمع ( اَیمان ) یعنی ( سوگند ها ) ذکر شده است .

وَ لا تَنْقُضُوا الْأَیْمانَ بَعْدَ تَوْکیدِها (و سوگندها را بعد از محکم ساختن نشکنید ) نحل 91 در این آیه شریفه کلمه ( الْأَیْمانَ ) فعل قسم می باشد .

4) عَمر : این واژه همراه با لام در ابتدا و ضمیر متصل در انتهای آن برای قسم به جان استفاده می شود .

لَعَمْرُکَ إِنَّهُمْ لَفی سَکْرَتِهِمْ یَعْمَهُون ( به جان تو سوگند ، اینها در مستی خود سرگردانند ( و عقل و شعور خود را از دست داده اند ) ) حجر 72 در این آیه شریفه واژه ( عَمْرُکَ ) فعل قسم می باشد .

5) حروف قسم : حروف قسم حروف جرّی هستند که بر سر اسم می آیند .

پر کاربرد ترین حروف قسم عبارتند از : باء ( قسم به ) ، تاء ( قسم به ) ، واو ( قسم به ) ، لام ( قسم به )

توجه :

* بعلت اینکه حروف قسم از حروف جرّ هستند ، لذا جزو حروف عامل می باشند یعنی به اعراب کلمه بعد از خود تأثیر میگذارد .