اعراب جملات در عربی صفحه 47

د) منادای مُرخَّم :

وقتی که حروف ندا بر سر اسمی بیاید که جهت تخفیف ، حرف آخر منادا حذف شود . که در این صورت تای تأنیث اسمهای مؤنث و یا سبب حذف حرف آخر اسمهای مذکر و مؤنث میشود . مانند تبدیل یا فاطمه ، یا جعفر ، یاعالمه و یا حارث به ترتیب به کلمات : أفاطم ، یا جعف ، یا عالم و یا حار میشود .

توجه :

1) بعضی از مواقع حرف ندا محذوف است .

یُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا وَ اسْتَغْفِری لِذَنْبِکِ إِنَّکِ کُنْتِ مِنَ الْخاطِئین ( یوسف از این موضوع ، صرف نظر کن ! و تو ای زن نیز از گناهت استغفار کن ، که از خطاکاران بودی ) یوسف 29 در این آیه شریفه منادای ساده با حرف ندای محذوف استفاده شده است .

2) بعضی از مواقع منادا محذوف است .

یا لَیْتَنی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظیماً ( می گویند : ای کاش ما هم با آنها بودیم ، و به رستگاری ( و پیروزی ) بزرگی می رسیدیم ! ) نساء 73 در این آیه شریفه یا برای منادای ساده استفاده شده است . که در آن منادا محذوف است .

ج ) جواب ندا :

جمله ای است که منادا برای انجام دادن کاری یا پرهیز از عملی به آن سفارش یا توصیه میشود .

مثال :

وَ إِذْ قالَ لُقْمانُ لاِبْنِهِ وَ هُوَ یَعِظُهُ یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظیمٌ ( و ( یاد کن ) آنگاه که لقمان پسر خویش را گفت در حالیکه او را پند می داد ، ای پسرک من ! چیزی را همتای خدا قرار مده ، بیگمان شرک ستمی بزرگ است ) لقمان 13

یا ) حرف ندا

بُنَیَّ ) منادا

لا تُشْرِکْ بِاللَّهِ ) جمله جواب ندا ، محلی از اعراب ندارد

قُلْ یا عِبادِ الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّکُمْ لِلَّذینَ أَحْسَنُوا فی هذِهِ الدُّنْیا حَسَنَهٌ وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَهٌ إِنَّما یُوَفَّی الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِساب ( بگو : ( ای بندگان من که ایمان آورده اید ! از ( مخالفت ) پروردگارتان بپرهیزید !