اعراب جملات در عربی صفحه 56

5) مصدر صریح بر خلاف مصدر مؤول از فعل نیابت می کند ؛ به عنوان مثال ( سبحان ) در آیه ی شریفه ی ( قل سبحانَ ربّی هل کنتُ إلّا بَشَراً رَسُولاً ) مصدر صریح و مفعول مطلق بوده و از فعل ( أسبّح ) نیابت کرده است .

6) مصدر صریح بر خلاف مصدر مؤول ، مصغر، مثنی و جمع واقع می شود .

حروف مصدری یا موصول حرفی

تعریف :

حروف مصدری حروفی هستند که داخل بر جمله شده و آنرا تأویل به مصدر می کند . که به آن ها موصول حرفی نیز می گویند .

حروف مصدری عبارتند از : اَن ، کَی ، ما ، لَو ، همزه تسویه ، اَنَّ ، اَن مخففه از ثقیله

تقسیم بندی حروف مصدری :

حروف مصدری مختصّ به جمله فعلیّه :

1) عامل : اَن ، کَی ( دخول لام جرّ بر کَی ، هر جند تقدیری فقط با فعل مضارع )

2) غیر عامل : ما ، لَو ( وقوع لَو بعد لفظی که افاده تمنی میکند ) ، همزه تسویه

حروف مصدری مختص به جمله اسمیّه : اَنَّ ، اَن مخففه از ثقیله

توجه :

اَنَّ حرف عامل است ولی اَن مخفّفه از ثقیله حرف غیر عامل می باشد .

اَن مخفّفه از ثقیله نیز همانند اَنَّ تأویل به مصدر می رود .

یاد آوری :

صله : صله فعل یا شبه فعلی است که بعد از موصول می آید .

عائد : عائد ضمیری است که در صله قرار میگیرد و به موصول بر میگردد .

تفاوت موصول اسمی و موصول حرفی :

1- موصول اسمی معرفه است و موصول حرفی نکره میباشد .

2- موصول اسمی با صله اش به تأویل مصدر نمی رود ولی موصول حرفی با صله اش به تأویل مصدر می رود .