اعراب جملات در عربی صفحه 64

کی :

کَی نیز به منزله اَن مصدریه است و لفظاً و تقدیراً محرور به لام تعلیل است . صله کی فعل مضارع است .

لِکَیْ لا یَکُونَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ حَرَجٌ فی أَزْواجِ أَدْعِیائِهِم ( تا مشکلی برای مؤمنان در ازدواج با همسران پسر خوانده هایشان ( هنگامی که طلاق گیرند ) نباشد ) احزاب 37 تقدیر این آیه شریفه ( لعدم کون حَرَجٌ عَلَی الْمُؤْمِنینَ ) است .

کَیْ نُسَبِّحَکَ کَثیراً ( تا تو را بسیار تسبیح گوییم ) طه 33 تقدیر این آیه شریفه (لِتَسبیحِنا ایّاکَ) است .

همزه تسویه :

گاهی همزه از معنای استفهام حقیقی خارج شده و دارای معانی دیگری میشود . همزه تسویه از جمله آنهاست . همزه تسویه بر جمله ای وارد میشود که جایگزین شدن مصدر به جای آن صحیح باشد . و بعد از تعابیری همچون سَواءٌ ، ما اَدری و مانند آنها واقع شود . همزه تسویه گاهی در کلام ذکر شده و گاهی مقدر است .

إِنَّ الَّذینَ کَفَرُوا سَواءٌ عَلَیْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا یُؤْمِنُون ( کسانی که کافر شدند، برای آنان تفاوت نمی کند که آنان را (از عذاب الهی) بترسانی یا نترسانی ایمان نخواهند آورد ) بقره 6 در این آیه شریفه واقع شدن مصدر ( انذار ) بجای أَ أَنْذَرْتَهُمْ و (عدم انذار ) و بجای لَمْ تُنْذِرْهُمْ جایز است . و همزه تسویه ذکر شده است .

سَواءٌ عَلَیْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقین ( برای آنها تفاوت نمی کند ، خواه استغفار برایشان کنی یا نکنی ، هرگز خداوند آنان را نمی بخشد زیرا خداوند قوم فاسق را هدایت نمی کند ) منافقون 6 در این آیه شریفه مصدر مؤوّل أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ مبتداء مؤخر بوده و اعراب آن محلاً مرفوع می باشد . همزه تسویه مقدر است .

ب ) وقتی که جمله اسمیه باشد :

اَنَّ و اَن مخفّفه از ثقیله :

خبر اَنَّ انواع مختلفی دارد که با توجه به نوع خبر ، طریقه تأویل به مصدر در اَنَّ و دو معمول آن ( اسم و خبر ) سه حالت است :

أ) خبر مشتق باشد یعنی فعل یا شبه فعل خبر واقع شود : مثال : عَرَفتُ اَنَّ العَسکَرَ مَنصُورٌ