اعراب جملات در عربی صفحه 65

در این حالت تأویل به مصدر در چهار مرحله صورت میگیرد :

1- مصدر صریح خبر جایگزین اَنَّ و خبر آن میشود . منصور > نَصر

2- مصدر صریح مورد نظر اعراب داده میشود . نَصر مفعولٌ بِه عَرَفتُ است پس > نَصرَ

3- اسم اَنَّ بعد از مصدر صریح ( نَصرَ ) ذکر میشود . پس > نَصرَ العَسکَرَ

4- اسم بعد از مصدر صریح بعنوان مضاف الیه مجرور میشود . > نَصرَ العَسکَرِ

تقدیر نهائی : عَرَفتُ اَنَّ العَسکَرَ مَنصُورٌ > عَرَفتُ نَصرَ العَسکَرِ میشود .

( منصور خبر اَنَّ : شبه فعل است . )

خَرَجتُ مِنَ المَدرَسَه قَبلَ اَنَّکَ تَأتی > خَرَجتُ مِنَ المَدرَسَه قَبلَ اَتَیأتِکَ

( تأتی خبر اَنَّ : فعل است . )

أَ وَ لَمْ یَکْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنا عَلَیْکَ الْکِتابَ یُتْلی عَلَیْهِم ( آیا برای آنان کافی نیست که این کتاب را بر تو نازل کردیم که پیوسته بر آنها تلاوت می شود ؟ ) عنکبوت 51 تقدیر این آیه شریفه ( انزالنا ) است .

أ) اسم جامد خبر واقع شود : عَرَفتُ اَنَّکَ اَسَدٌ

در این حالت تأویل به مصدر در دو مرحله صورت میگیرد :

1- به جای مصدر صریح ، مصدر عام کَون به اسم اَنَّ اضافه شده و بقیه جمله بعد از آن ذکر میشود . یعنی اَسَد اسم جامد و خبر آنَّ است که در صورت تأویل به مصدر خبر کَون واقع شده و منصوب میشود . > عَرَفتُ کَونَکَ اَسَداً

به عبارت دیگر فرمول این است :

جمله مؤوّل مثبت = ( کون + مبتدا + خبر )

جمله مؤوّل منفی = ( عدم کون + مبتدا + خبر ) عجِبتُ مِن أنَّک زیدٌ > عجِبتُ مِن کونِک زیداً ( زید ، خبر افعال ناقصه است )

صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا یَفْقَهُون ( خداوند دلهایشان را ( از حق ) منصرف ساخته چرا که آنها ، گروهی هستند که نمی فهمند) توبه 127 تقدیر این آیه شریفه (بِکونهُمْ قَوْماً لا یَفْقَهُون

) است .

2- به آخر اسم جامد یاء مشدّد و تاء اضافه میشود . ( اضافه شدن آنها مقید مصدر بودن است و اسم جامد را بمنزله مصدر صریح قرار میدهد ) . > عَرَفتُ اَسَدیَّتَکَ

ب) ظرف یا جارّ و مجرور خبر واقع شود : عَرَفتُ اَنَّکَ فی البَیت