اعراب جملات در عربی صفحه 72

* از آنجائیکه جمله بودن مبتدا در تجزیه و ترکیب قرآن جا نیافتاده است لذا لازم بود که در این بخش مثال زیادی ذکر شود .

اعراب جمله های مؤوّلی که در نقش مبتدا یا اسم اقعال ناقصه هستند محلاً مرفوع میباشد .

2 ) جمله خبر مرفوعی :

أ) جمله در نقش خبر برای مبتدا

یک جمله اسمیه تشکیل شده از مبتدا که اغلب یک کلمه مفرد است و خبر که میتواند یک کلمه مفرد یا یک جمله و یا یک شبه جمله باشد . که در حالت جمله و یا شبه جمله بودن خبر ، آنرا جمله خبریه می گویند . و اعراب جمله خبر برای مبتدا محلاَ مرفوع است .

اللَّهُ یَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ یَمُدُّهُمْ فی طُغْیانِهِمْ یَعْمَهُون ( خداوند آنان را استهزا می کند و آنها را در طغیانشان نگه می دارد ، تا سرگردان شوند ) بقره 15 جمله ( یَسْتَهْزِئُ بِهِمْ... ) جمله خبر برای مبتدا ( اللَّهُ ) بوده و محلاَ مرفوع است .

الْقارِعَهُ مَا الْقارِعَه ( آن حادثه کوبنده ، چه حادثه کوبنده ای ) قارعه 1 و 2 جمله ( ما القارعه ... ) جمله خبر برای مبتدا ( الْقارِعَهُ ) بوده و محلاَ مرفوع است .

الَّذینَ یُحْشَرُونَ عَلی وُجُوهِهِمْ إِلی جَهَنَّمَ أُوْلئِکَ شَرٌّ مَکاناً وَ أَضَلُّ سَبیلا ( آنانکه محشور ( و کشیده ) شوند بر روی چهره های خود بسوی دوزخ آن گروه بدترند از نظر جایگاه و گمراه ترند از نظر راه ) فرقان 34 جمله ( أُوْلئِکَ شَرٌّ... ) جمله خبر برای مبتدا ( الَّذینَ ) بوده و محلاَ مرفوع است .

اعراب جمله هائی که خبر مبتداء برای یک جمله اسمیه هستند محلاً مرفوع میباشد .

ب) جمله در نقش خبر حروف مشبهه بالفعل

اگر به اول جمله اسمیه ، یکی از حروف مشبهه بالفعل ( اِنَّ ) بیاید مبتدای جمله اسمیه را ، اسم ( اِنَّ ) و خبر جمله را خبر ( اِنَّ ) می گویند . واز نظر اعراب ، حروف مشبهه بالفعل ، اسم حروف مشبهه بالفعل را منصوب کرده و خبر آنها را مرفوع باقی می گذارد . مثال :

اِنَّ اَللهَ بَصیرٌ بِالعِباد ( همانا خداوند بر اعمال بندگان بینا است ) غافر 44

اِنَّ ) از حروف مشبهه بالفعل

اَللهَ ) اسم ( اِنَّ ) و منصوب

نصیرٌ بِالعِباد ) خبر ( اِنَّ ) و محلاً مرفوع