اعراب جملات در عربی صفحه 76

توجه :

مفعول فعل معلوم ، نائب فاعل برای فعل مجهول می باشد .

بعضی از مواقع فعل مجهول (قیل ) در تقدیر قرار میگیرد .

وَ إِذا قیلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُون ( و هنگامی که به آنان گفته شود در زمین فساد نکنید می گویند ( ما فقط اصلاح کننده ایم ! ) ) بقره 11 در این آیه مبارکه جمله ( لا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ ) در محل رفع و نائب فاعل است .

وَ فی ثَمُودَ إِذْ قیلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتَّی حین ( و نیز در سرگذشت قوم ( ثمود ) عبرتی است در آن هنگام که به آنان گفته شد : مدّتی کوتاه بهره مند باشید ( و سپس منتظر عذاب) ! ) ذاریات 43 در این آیه مبارکه جمله ( تَمَتَّعُوا حَتَّی حین ) در محل رفع و نائب فاعل است .

وَ امْتازُوا الْیَوْمَ أَیُّهَا الْمُجْرِمُون ( (و به آنها می گویند ، جدا شوید امروز ای گنهکاران ! ) یس 59 در این آیه شریفه (قیل ) در تقدیر می باشد .

اعراب جمله هائی که در نقش فاعل و نائب فاعل هستند محلاً مرفوع میباشد .

2 ) جمله در محلّ نصب

1) جمله خبر منصوبی :

الف ) جمله در نقش خبر افعال ناقصه :

اگر به اول جمله اسمیه ، افعال ناقصه ( کان ) بیاید ، مبتدای جمله اسمیه را ، اسم (کان ) و خبر جمله را خبر (کان ) می گویند . واز نظر اعراب ، اسم افعال ناقصه مرفوع باقی می ماند و خبر آنها منصوب میشود .

یادآوری :

افعال ناقصه :

افعال ناقصه افعالی هستند بر اول جمله اسمیه آمده و مبتدا را مرفوع باقی گذاشته و خبر آن را منصوب می کنند . این افعال را بدین جهت ناقصه می نامند که با اسم مرفوع ، کلام تمام نمی شود بلکه به خبر نیز احتیاج دارند .