اعراب جملات در عربی صفحه 85

توجه 2 :

خبر حروف شبیه به لیس وقتی در این مبحث مورد بحث و بررسی قرار می گیرد که بصورت جمله یا شبه جمله باشد .

اعراب جمله هائی که خبر حروف شبیه به لیس هستند محلاً منصوب میباشد .

2 ) جمله در نقش مفعولٌ به :

الف ) جمله مفعولٌ به :

جمله در دو حالت در نقش مفعول به واقع میشود :

1) بعضی از مواقع جمله در نقش مفعول به واقع میشود :

وَ ما أَدْراکَ مَا الْحُطَمَه ( و تو چه می دانی ( حُطمه ) چیست ؟ ! ) همزه 5 جمله ( مَا الْحُطَمَه ) مفعول به ثان فعل أَدْری می باشد .

وَ ما أَدْراکَ مَا الْعَقَبَهُ ( و تو نمی دانی آن گردنه چیست ! ) بلد 12 جمله ( مَا الْعَقَبَهُ ) مفعول به دوم فعل أَدْری می باشد .

تَکادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ کُلَّما أُلْقِیَ فیها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ یَأْتِکُمْ نَذیر ( نزدیک است ( دوزخ ) از شدّت غضب پاره پاره شود هر زمان که گروهی در آن افکنده می شوند ، نگهبانان دوزخ از آنها می پرسند : مگر بیم دهنده الهی به سراغ شما نیامد ؟ ! ) ملک 8 جمله ( لَمْ یَأْتِکُمْ نَذیر ) مفعول به فعل ( سَأَلَ ) می باشد .

أَمْ لَکُمْ کِتابٌ فیهِ تَدْرُسُونَ إِنَّ لَکُمْ فیهِ لَما تَخَیَّرُون ( آیا کتابی دارید که از آن درس می خوانید که آنچه را شما انتخاب می کنید از آن شماست ؟ ! ) قلم 37 و 38 جمله ( إِنَّ لَکُمْ فیهِ لَما تَخَیَّرُون ) مفعول به فعل ( الدَراسه ) می باشد .

2) بعضی از مواقع مصدر مؤول در نقش مفعول به واقع میشود :

یَعْلَمُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ یَعْلَمُ ما تُسِرُّون ( آنچه را در آسمانها و زمین است می داند ، و از آنچه پنهان است ) تغابن 4 در این آیه شریفه مصدر مؤول ( ما تُسِرُّون ) مفعول به فعل ( یَعْلَمُ ) بوده و محلاً منصوب است .

لِمَنْ شاءَ مِنْکُمْ أَنْ یَسْتَقیم ( تا هر که از شما بندگان بخواهد راه راست ( حق پرستی و سعادت ابد ) پیش گیرد ) تکویر 28 در این آیه شریفه مصدر مؤول ( أَنْ یَسْتَقیم ) مفعول به و محلاً منصوب است .