اعراب جملات در عربی صفحه 89

جمله ( أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصی لِما لَبِثُوا أَمَداً ) به تعلیق اسم استفهام أَیُّ ، سدّ مسدّ مفعولی نَعْلَمَ و محلاً منصوب می باشد .

أَ لَمْ تَرَوْا کَیْفَ خَلَقَ اللَّهُ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقا ( آیا نمی دانید چگونه خداوند هفت آسمان را یکی بالای دیگری آفریده است ) نوح 15 جمله ( خَلَقَ اللَّهُ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقا ) به تعلیق کیف استفهامیه ، سدّ مسدّ مفعولی تَرَوا و محلاً منصوب می باشد .

یَوْمَ یَدْعُوکُمْ فَتَسْتَجیبُونَ بِحَمْدِهِ وَ تَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاَّ قَلیلاً ( همان روز که شما را ( از قبرهایتان ) فرامی خواند شما هم اجابت می کنید در حالی که حمد او را می گویید می پندارید تنها مدت کوتاهی ( در جهان برزخ ) درنگ کرده اید ! ) اسراء 52 جمله ( إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاَّ قَلیلاً ) به تعلیق اِن نافیه ، سدّ مسدّ مفعولی نَعْلَمَ و محلاً منصوب می باشد .

وَ ما أَدْراکَ ما یَوْمُ الْفَصْل ( تو چه می دانی روز جدایی چیست ! ) مرسلات 15 در این آیه ، جمله ( ما یَوْمُ الْفَصْل ) به تعلیق مای استفهامیه ، سدّ مسدّ مفعولی اَدری و محلاً منصوب می باشد .

أَ لَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفیل ( آیا ندیدی پروردگارت با فیل سواران ( لشکر ابرهه که برای نابودی کعبه آمده بودند ) چه کرد ؟ ) فیل 1 جمله ( فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحابِ الْفیل ) به تعلیق کیف استفهامیه ، سدّ مسدّ مفعولی تَرَ و محلاً منصوب می باشد .

فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ آذَنْتُکُمْ عَلی سَواءٍ وَ إِنْ أَدْری أَ قَریبٌ أَمْ بَعیدٌ ما تُوعَدُون ( اگر باز ( روی گردان شوند ، بگو : من به همه شما یکسان اعلام خطر می کنم و نمی دانم آیا وعده ( عذاب خدا ) که به شما داده می شود نزدیک است یا دور ! ) انبیاء 109 جمله ( أَ قَریبٌ أَمْ بَعیدٌ ما تُوعَدُون ) به تعلیق همزه استفهامیه ، سدّ مسدّ مفعولی اَدْری و محلاً منصوب می باشد .

وَ لَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَراهُ ما لَهُ فِی الْآخِرَهِ مِنْ خَلاق ( و مسلما می دانستند هر کسی خریدار این گونه متاع باشد ، در آخرت بهره ای نخواهد داشت ) بقره 102 جمله ( مَنِ اشْتَراهُ ) به تعلیق لام الابتدا ، سدّ مسدّ مفعولی عَلِمُوا و محلاً منصوب می باشد .

ج ) جمله در نقش سدّ مسدّ مفعولی ( مفعول سوم ) در افعال متعدی سه مفعولی :

یادآوری :

افعال متعدی سه مفعولی :

افعال متعدی سه مفعولی افعالی هستند که سه مفعول را نصب می دهند لذا وقتی در این مبحث مورد بحث قرار می گیرد که مفعول سوم آن ، جمله باشد و در این صورت اعراب آن جمله محلاً منصوب خواهد شد .