اعراب جملات در عربی صفحه 90

صفحه 90

افعال سه مفعولی عبارتند از : اَعلَمَ ، اَری ، حَدَّثَ ، اَخبَرَ ، خَبَّرَ ، اَنبَاَ و نَبَّاَ

توجه :

* افعال اَعلَمَ و اَرَی به شرطی سه مفعولی هستند که فعل عَلِمَ و رَأیَ قبل از ورود به باب افعال دو مفعولی باشند ولی پنج فعل دیگر معمولاً سه مفعولی بکار میروند .

* اگر افعال اَعلَمَ و اَرَی به صورت مجهول بکار رود مفعول اول به نائب فاعل تبدیل میشود و اعراب آن مرفوع خواهد بود ولی مفعول به دوم و سوم آن منصوب باقی خواهد ماند . ولی پنج فعل دیگر معمولاً بصورت مجهول بکار میروند که باز هم مفعول اول به نائب فاعل تبدیل میشود و اعراب آن مرفوع خواهد بود ولی مفعول دوم و سوم آن منصوب باقی خواهد ماند .

إِذْ یُریکَهُمُ اللَّهُ فی مَنامِکَ قَلیلاً وَ لَوْ أَراکَهُمْ کَثیراً لَفَشِلْتُم ( در آن هنگام که خداوند تعداد آنها را در خواب به تو کم نشان داد و اگر فراوان نشان می داد ، مسلّماً سست می شدید ) انفال 43 در این آیه شریفه ، کاف مفعولٌ بِه اول ، هُم مفعولٌ بِه دوم و قَلیلاً مفعولٌ بِه سوم ( یُری ) می باشند

کَذلِکَ یُریهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَیْهِم (( آری ، ) خداوند این چنین اعمال آنها را به صورت حسرت زایی به آنان نشان می دهد ) انفال 43 در این آیه شریفه ، کاف مفعولٌ بِه اول ، هُم مفعولٌ بِه دوم و حَسَراتٍ مفعولٌ بِه سوم ( یُری ) می باشند .

د ) جمله در نقش سدّ مسدّ مفعولین ( مفعول دوم و سوم ) در افعال سه مفعولی :

مفعول دوم به همراه مفعول سوم افعال سه مفعولی ، یک جمله اسمیه را تشکیل میدهند و حکم مبتدا و خبر را دارند و احکام الغا و تعلیق مفعول دوم و سوم در افعال سه مفعولی نیز صدق میکند ولی مفعول اول آنها از این قاعده تبعیت نمی کند .

حکم الغا در افعال سه مفعولی :

اگر فعل سه مفعولی بعد از مفعول سوم و یا بین دو مفعول دوم وسوم خود ذکر شود در این صورت جائز است آنرا از عمل ملغی کرده و مفعول دوم وسوم به اصل خود یعنی مبتدا و خبر بر گردند .

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه