اعراب جملات در عربی صفحه 93

عَلِمَ أَنْ سَیَکُونُ مِنْکُمْ مَرْضی ( او می داند بزودی گروهی از شما بیمار می شوند) مزمل 20 در این آیه شریفه ، مصدر مؤول ( أَنْ سَیَکُونُ مِنْکُمْ مَرْضی ) سدّ مسدّ مفعولی عَلِمَ و محلاً منصوب می باشد .

3 ) جمله در نقش مقول القول افعال معلوم قول :

جمله مقول القول عبارت است از نقل عین گفتار گوینده که بعد از فعل قول ، که در این حالت بایستی فعل معلوم باشد می آید . مانند : قالَ ، قُل

در گرامر انگلیسی به جمله مقول القول ، جمله نقل قول مستقیم می گویند و در ترجمه با حرف ( که ) آغاز میشود . مانند : او گفت که : « من فردا به خانه شما می آیم »

قُلْ هُوَ الَّذی أَنْشَأَکُمْ وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَهَ قَلیلاً ما تَشْکُرُون ( بگو : « او کسی است که شما را آفرید و برای شما گوش و چشم و قلب قرار داد امّا کمتر سپاسگزاری می کنید » ! ) ملک 23 در این آیه شریفه جمله ( هُوَ الَّذی أَنْشَأَکُمْ ) مقول القول و محلاً منصوب می باشد .

قالَ رَبِّ إِنِّی دَعَوْتُ قَوْمی لَیْلاً وَ نَهارا ( (نوح) گفت : « پروردگارا ! من قوم خود را شب و روز ( بسوی تو ) دعوت کردم » ) نوح 5 در این آیه شریفه جمله ( إِنِّی دَعَوْتُ قَوْمی لَیْلاً وَ نَهاراً ) مقول القول و محلاً منصوب می باشد .

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد ( بگو : « خداوند ، یکتا و یگانه است » ) اخلاص 1 در این آیه شریفه جمله ( هُوَ اللَّهُ أَحَد ) مقول القول و محلاً منصوب می باشد .

4 ) جمله در نقش حال :

جمله حالیه : جمله حالیه جمله ای است که برای بیان وضع وچگونگی اسمی معرفه آورده میشود . عمدتاً حال از ارکان جمله اصلی نیست و جمله بدون آن از لحاظ نحوی ناقص نمی باشد .

فَطافَ عَلَیْها طائِفٌ مِنْ رَبِّکَ وَ هُمْ نائِمُون ( امّا عذابی فراگیر (شب هنگام) بر (تمام) باغ آنها فرود آمد در حالی که همه در خواب بودند ) قلم 19 جمله ( وَ هُمْ نائِمُون ) حال و محلاً منصوب میباشد .

ولی بندرت حال جزء لازم جمله واقع میشود و بدون آن جمله کامل نیست . مانند جمله زیر :

لا تَقْرَبُوا الصَّلاهَ وَ أَنْتُمْ سُکاری (در حالی که مستید به محل نماز (مسجد) نزدیک نشوید ) نساء 43 جمله ( أَنْتُمْ سُکاری ) حال و محلاً منصوب میباشد . ولی اگر جمله حال ذکر نشود جمله ( لا تَقْرَبُوا الصَّلاهَ ) ( به محل نماز (مسجد) نزدیک نشوید )) تبدیل شده و مفهوم آیه بالعکس میشود و صحیح نیست که در این حالت ، جمله حال حذف شود .