اعراب جملات در عربی صفحه 96

أ) حرف واو به همراه ضمیر : در دو صورت واو به همراه ضمیر رابط حال است :

1) در صورتیکه فعل جمله حالیه بصورت فعل مضارع همراه با قَد باشد .

وَ إِذْ قالَ مُوسی لِقَوْمِهِ یا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنی وَ قَدْ تَعْلَمُون أَنِّی رَسُولُ اللَّه ( و (یاد کن) زمانی را که گفت موسی به گروه خود ای گروه من چرا می رنجانید مرا و حال آنکه می دانید که من فرستاده خدایم ) صف 5 در این آیه شریفه قَدْ تَعْلَمُون أَنِّی رَسُولُ اللَّه حال و فعل مضارع همراه با قَد بوده و حرف واو و ضمیر متصل مرفوعی واو در تَعْلَمُون رابط حال می باشد .

2) در صورتیکه جمله حالیه بصورت جمله اسمیه بوده و با ضمیر آغاز شود .

أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذینَ خَرَجُوا مِنْ دِیارِهِمْ وَ هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْت ( آیا ننگریستی بسوی آنان که بیرون رفتند از سراهای خود در حالی که هزاران نفر بودند برای احتراز از مرگ ( زیرا گرفتار بیماری طاعون شده بودند )) بقره 243 در این آیه شریفه هُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْت حال و فعل مضارع همراه با قَد بوده و حرف واو و ضمیر هُم در ابتدای جمله اسمیه ، رابط حال می باشد .

1) حال :

حال در عربی بر سه قسم است :

1- مفرد : در این حالت ، حال بصورت یک کلمه است . مانند : اشرب الماء صافیاً ( صافیاً ) حال می باشد .

2- شبه جمله : در این حالت ، حال بصورت ظرف یا جارّ و مجرور واقع میشود :

أ) ظرف : مانند : رایت الهلال بین السّحاب ( بین السّحاب ) حال می باشد .

ب) جارّ و مجرور : مانند : فخرج علی قومه فی زینته ( فی زینته ) حال می باشد .

3- جمله : مقصود از جمله حالیه ، جمله هائی است که بجای حال قرار گرفته باشد . جمله بصورت فعلیّه یا اسمیّه با سه شرط ، حال واقع شود .

3-1) جمله خبریّه باشد . یعنی محتمل صدق و کذب باشد . بدین معنی که جمله های انشائیّه حال واقع نمی شوند .

3-2) بدون علامت استقبال باشد . یعنی سین و سوف در آن بکار نرفته باشد .

3-3) به همراه حال ، رابطی باشد تا بین حال و صاحب حال ارتباط برقرار کند .

توجه :

* در جمله حالیه شرط بر آن است که صاحب حال معرفه باشد .

* اعراب جمله حالیه محلاً منصوب است .

* در این مبحث حال بصورت شبه جمله و جمله مورد بحث قرار میگیرد .