- سخن دبیر علمی همایش 1
- مقدّمه 3
- یک (متون کهن و دانش نامه ها) 9
- اشاره 9
- چکیده 9
- 1- سفر رسول خدا صلی الله علیه و آله برای بار دوم به شام 9
- پسران و فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله و نام های ایشان 14
- اشاره 15
- چکیده 15
- 2- سخن از ازدواج پیمبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 15
- اشاره 18
- چکیده 18
- 3- ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 18
- سنّ آن حضرت 19
- رغبت خدیجه علیها السلام به ازدواج با آن حضرت 19
- سفر به شام 19
- نسب خدیجه علیها السلام 20
- ازدواج با خدیجه علیها السلام 20
- سخن خدیجه علیها السلام با ورقه بن نوفل 21
- مادر ابراهیم 21
- فرزندان آن حضرت از خدیجه علیها السلام 21
- 4- تزویج محمّد صلی الله علیه و آله خدیجه علیها السلام را ... 24
- اشاره 24
- چکیده 24
- ازدواج، تجارت، ابوطالب علیه السلام 25
- بیت 28
- بیت 28
- بیت 29
- بیت 29
- بیت 31
- بیت 32
- سفر بازرگانی رسول اکرم صلی الله علیه و آله 32
- بیت 33
- بیت 33
- سفر شام 33
- بیت 34
- بیت 35
- بیت 35
- بیت 36
- بیت 39
- بیت 40
- بیت 41
- بیت 42
- بیت 43
- مراجعت پیغمبر صلی الله علیه و آله از شام 47
- بیت 49
- بیت 50
- بیت 51
- بیت 52
- بیت 53
- بیت 54
- خواستاری بنی هاشم خدیجه علیها السلام را 54
- بیت 57
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 61
- بیت 62
- بیت 64
- بیت 66
- بیت 67
- عدد اولاد پیغمبر 67
- 5- ام المؤمنین خدیجه کبری علیها السلام 69
- چکیده 69
- اشاره 69
- کمال ایمان خدیجه کبری علیها السلام و پاره ای از شئونات خاصۀ او 75
- اطلاع خدیجه علیها السلام به احوال پیغمبر صلی الله علیه و آله از علمای یهود 79
- خواب دیدن خدیجه علیها السلام رسول خدا صلی الله علیه و آله را 80
- ورود اعمام النبی در خانۀ خدیجه علیها السلام به جهت سرمایه برای تجارت 81
- آمدن رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام 83
- بار بستن رسول خدا صلی الله علیه و آله بر شتر در محضر خدیجه علیها السلام 84
- رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله به جانب شام برای تجارت 86
- نزول قافله به وادی الامواء و جریان سیل 88
- نزول قافله بر سر چاه و پر کردن ابوجهل آن چاه را 89
- رسیدن قافله به وادی ذبیان و قصۀ اژدها 89
- قصاید بنی هاشم در وادی ذبیان 90
- ایجاد نخلستان در وادی بی آب 92
- ورود قافله به شام و قصۀ سعید بن قمطور با رسول خدا صلی الله علیه و آله 96
- مراجعت رسول خدا صلی الله علیه و آله از سفر شام و دیدن خدیجه علیها السلام قبۀ نور را 98
- ورود رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان 101
- وارد شدن صفیه بنت عبدالمطلب بر خدیجه علیها السلام برای تحقیق مطلب 105
- وارد شدن ورقه بر خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان در باب مزاوجت 106
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 110
- سلام آوردن جبرئیل از جانب حق تعالی برای خدیجه علیها السلام 121
- حامله شدن خدیجه علیها السلام به فاطمۀ زهرا علیها السلام و مسئلت او از خدای تعالی 123
- اولاد ام المؤمنین خدیجۀ کبری علیها السلام 134
- وفات خدیجه کبری علیها السلام و آوردن کفن از جانب حق تعالی 138
- چکیده 140
- اشاره 140
- 6- حضرت خدیجه علیها السلام در دایره العارف بزرگ اسلامی 140
- کتابنامه 148
- 7- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ جهان اسلام 149
- اشاره 149
- چکیده 149
- کتابنامه 162
- چکیده 163
- 8- خدیجه علیها السلام در دایرهالمعارف تشیع 163
- اشاره 163
- کتابنامه 170
- اشاره 171
- چکیده 171
- 9- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ فاطمی 171
- فضایل و مناقب 184
- کتابنامه 192
- 10- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف صحابۀ پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 193
- اشاره 193
- چکیده 193
- اسلام آوردن خدیجه علیها السلام 197
- فضائل حضرت خدیجه علیها السلام 199
- علاقۀ پیامبر صلی الله علیه و آله به خدیجه علیها السلام 200
- درگذشت حضرت خدیجه علیها السلام 202
- فرزندان حضرت خدیجه علیها السلام 202
- حسادت عایشه به حضرت خدیجه علیها السلام 203
- وفات خدیجه علیها السلام 204
- کتابنامه 205
- 11- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف قرآن کریم 206
- نخستین و برترین همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و اولین زن مسلمان 206
- چکیده 206
- اشاره 206
- خدیجه علیها السلام پیش از اسلام 207
- خدیجه علیها السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله 209
- خدیجه علیها السلام و اسلام 212
- شأن و منزلت خدیجه علیها السلام 215
- شأن نزول برخی از آیات در بارۀ خدیجه علیها السلام 217
- کتابنامه 219
- اشاره 220
- چکیده 220
- 12- خدیجه علیها السلام در دایره المعارف اسلام و نقد آن 220
- کتابنامه 223
- مقدّمه 224
- اشاره 224
- اشکالات ساختاری 225
- 1. ازدواج های حضرت خدیجه علیها السلام پیش از ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 230
- اشکالات محتوایی 230
- 2. شریک تجاری پیامبر صلی الله علیه و آله 233
- 3- استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام 234
- 4. حمزه؛ وکیل پیامبر صلی الله علیه و آله در ازدواج 236
- 5. پیامبر صلی الله علیه و آله؛ مباشر حضرت خدیجه علیها السلام 237
- 6. علّت پیشنهاد ازدواج از سوی حضرت خدیجه علیها السلام 238
- 7- شخصیت دادن به حکیم بن حزام 240
- 8. نقش حضرت خدیجه علیها السلام در تأیید رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله 243
- 9- ثروت حضرت خدیجه علیها السلام در اختیار پیامبر صلی الله علیه و آله 249
- کتابنامه 252
- دو (زندگینامه و موضوعات خاص) 253
- اشاره 253
- چکیده 254
- اشاره 254
- 13- خدیجه علیها السلام قسمتی از پیامبری محمّد صلی الله علیه و آله بود 254
- در آخرین نگاه های خدیجه علیها السلام چه بود؟ 257
- کتابنامه 261
- چکیده 262
- 14- ازدواج با خدیجه علیها السلام 262
- اشاره 262
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله 265
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله 269
- زَیْد بن حارثه 271
- ولادت فاطمه علیها السلام دختر پیامبر صلی الله علیه و آله 272
- کتابنامه 273
- اشاره 275
- چکیده 275
- 15- خدیجه علیها السلام ملکه اسلام 275
- با چه شرایطی باید ازدواج کرد؟ 276
- علل ظاهری و باطنی این ازدواج 278
- کیفیت خواستگاری خدیجه علیها السلام 280
- سن خدیجه علیها السلام 282
- کتابنامه 282
- داستان آشنایی پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام 283
- 16- ازدواج حضرت خدیجه علیها السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله 283
- اشاره 283
- چکیده 283
- ازدواج حضرت رسول صلی الله علیه و آله با خدیجۀ کبری علیها السلام به نقل از ابن اثیر 285
- ازدواج پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام در تاریخ طبری 286
- داستان ازدواج پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از جواد فاضل 286
- داستان ازدواج و زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه علیها السلام به نقل از «اعیان الشیعه» 295
- داستان خدیجه کبری علیها السلام در کتاب ریاحین الشریعه 299
- معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از «ریاحین الشریعه» 304
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 307
- چکیده 310
- معرّفی خدیجه علیها السلام در چند سطر 310
- 17- حضرت خدیجه علیها السلام 310
- اشاره 310
- اسلام خدیجه علیها السلام 312
- در دورۀ رسالت 313
- سیرت خدیجه علیها السلام 315
- خدیجه علیها السلام در احادیث رسول گرامی صلی الله علیه و آله 317
- منزلت خدیجه علیها السلام نزد رسول گرامی صلی الله علیه و آله 322
- سخنان بزرگان و دانشمندان در بارۀ خدیجه علیها السلام 324
- کتابنامه 331
- اشاره 334
- 18- پرتوهایی از زندگانی بانو خدیجۀ کبری علیها السلام 334
- چکیده 334
- پدر 335
- خانواده 335
- ولادت 336
- مادر 336
- خواهران و برادران 336
- کنیه 337
- ایمان استوار به خدا 337
- نام گذاری 337
- ویژگی های اخلاقی 337
- پاک دامنی 338
- ارادۀ قوی 338
- صبر 338
- علاقه به تجارت 339
- سخاوت 339
- خدیجه علیها السلام در هاله ای از تکریم 340
- اشاره 340
- 1. تحیت خدای تعالی بر خدیجه علیها السلام 341
- 2. خانۀ خدیجه علیها السلام در بهشت 341
- تکریم پیامبر صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 342
- ستایش ابوطالب علیه السلام از خدیجه علیها السلام 344
- افتخار امام حسن علیه السلام به جدۀ خویش 344
- افتخار امام زین العابدین علیه السلام 345
- افتخار امام حسین علیه السلام به جدّۀ خویش 345
- جلوه هایی از زندگی جاهلی 346
- امام حسن عسکری علیه السلام 346
- بت پرستی 347
- بزرگ مردانی که بت ها را نپذیرفتند 348
- شکستن بت ها از سوی رسول خدا صلی الله علیه و آله 352
- زنده به گور کردن دختران 353
- زندگی اقتصادی 354
- کرنش و فرمان برداری 355
- حلف الفضول 356
- بی سوادی 356
- تجارت و وصلت 357
- دارالندوه 357
- تجارت رسول خدا صلی الله علیه و آله با دارایی خدیجه علیها السلام 358
- تحسین خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خواستگاری خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 360
- تحلیل خطبۀ ابوطالب علیه السلام 361
- سن خدیجه علیها السلام 362
- سن پیامبر صلی الله علیه و آله 362
- ازدواج نکردن خدیجه علیها السلام با کسی غیر از پیامبر صلی الله علیه و آله 364
- خدیجه علیها السلام و بخشیدن اموالش به رسول خدا صلی الله علیه و آله 364
- اشاره 365
- 1. قاسم 365
- فرزندان خدیجه علیها السلام 365
- 2. عبد اللّه 366
- 3. طیب 367
- 4. طاهر 367
- القاب 368
- 5. فاطمۀ زهرا علیها السلام 368
- ولادت فاطمه علیها السلام 368
- اشاره 368
- کنیه ها 369
- شباهت فاطمۀ زهرا علیها السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله 370
- فضیلت فاطمه علیها السلام در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله 371
- فاطمه علیها السلام در روزگار حیات پدر 373
- پس از وفات پدر 374
- به سوی بهشت برین 376
- 6. زینب 378
- 7. رقیه 380
- اشاره 381
- 8. ام کلثوم 381
- علت وفات ام کلثوم 382
- کتابنامه 383
- 19- حضرت خدیجه علیها السلام 389
- یک. ازدواج با خدیجه علیها السلام 389
- چکیده 389
- اشاره 389
- انگیزۀ این ازدواج فرخنده 391
- سفر تجارتی رسول خدا صلی الله علیه و آله برای خدیجه علیها السلام 393
- نقد و بررسی این داستان 397
- مراسم عقد و ازدواج 403
- خطبۀ عقد 404
- یک اشتباه تاریخی دیگر 404
- مهریه چقدر بود و چه کسی پرداخت؟ 406
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 409
- شمّه ای از فضایل خدیجه علیها السلام 411
- کتابنامه 414
- 20- خدیجه علیها السلام در خانۀ پیامبر صلی الله علیه و آله 415
- چکیده 415
- اشاره 415
- سفر دوم به شام 416
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 417
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 420
- دین رایج 421
- نگاهی به سخنان ابوطالب علیه السلام 421
- پاسخ 422
- کابین خدیجه علیها السلام 423
- سن خدیجه علیها السلام به هنگام ازدواج 424
- یتیم قریش؛ دروغی مفتضح 427
- آیا پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام به طمع ثروتش ازدواج کرد 429
- خدیجه علیها السلام میان زنان قریش 430
- خدیجه علیها السلام، نمونۀ برتر 430
- آیا دو همسرِ عثمان، دختران پیامبرند 435
- آیا زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است، یا ربیبۀ او؟ 437
- خویشاوندی هند بن ابی هاله با امام حسن علیه السلام از ناحیۀ مادر 440
- رقبای علی علیه السلام 440
- کتابنامه 442
وفات خدیجه علیها السلام
به دلایلی یکی از مصیبت های سخت رسول اسلام صلی الله علیه و آله مرگ خدیجه علیها السلام بود:
1. اگر پیامبر صلی الله علیه و آله در خارج از منزل با ناراحتی هایی روبه رو می شد، امّا هنگامی که به خانه می آمد خدیجه علیها السلام مرهم دل ایشان بود و سبب آرامش ایشان می شد.
2. ممکن بود افرادی به خاطر خدیجه علیها السلام به او آزار نرسانند. هم چنین مرگ حضرت خدیجه علیها السلام چند روز پس از مرگ حضرت ابوطالب علیه السلام واقع شد که در حقیقت پیامبر صلی الله علیه و آله به یک باره دو حامی بزرگ را از دست داد. به همین دلیل تا وقتی که این دو نفر زنده بودند، پیامبر صلی الله علیه و آله مجبور به هجرت نشد.
علیها السلام. از آن جهت که بچه های کوچکش و مخصوصاً زهرای مرضیه علیها السلام را بی مادر می دید که شاید این موضوع بیش از دیگر دلایل باعث ناراحتی ایشان می شد؛ چنان که امام صادق علیه السلام فرموده اند: «هنگامی که خدیجه وفات کرد، فاطمه به پدر پناه می برد و اطراف پدر می چرخید و می گفت: پدر جان! مادرم کجا است؟ پس جبرییل نازل شد و به پیامبر صلی الله علیه و آله گفت: خداوند می فرماید به فاطمه سلام برسان و بگو مادرت در اتاقی که از گوهر ساخته شده و اتاق هایش از طلا و ستونش از یاقوت سرخ است، میان آسیه همسر فرعون و مریم دختر عمران قرار دارد. فاطمه فرمود: ان اللّه هو السلام و منه السلام والیه السلام؛ همانا خدا سلام است و از او است سلام و به سوی او است سلام.»
حضرت خدیجه علیها السلام سه سال قبل از هجرت و در ماه رمضان سال دهم بعثت اندکی پس از بیرون آمدن از شعب، در 65 سالگی از دنیا رفت و او را در کوه حجون، بالای مکه به خاک سپردند(1) و موقع دفن، پیامبر صلی الله علیه و آله خود وارد قبر شد.(2) به خاطر این
1- . طبری، محمّد بن جریر، المنتخب من ذیل المذیل، ص 86.
2- . ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الأصابه فی تمییز الصحابه، ج 8، ص 103.