شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 1 صفحه 234

صلی الله علیه و آله با کسی شراکت تجاری داشته است، نمی توان به یک حقیقت قطعی و مسلّم دست یافت.(1)

3- استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام

وات استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام را یک امر وراثتی از ناحیۀ قبیلۀ مادری ایشان تلقّی نموده و ریشۀ آن را در آداب و رسوم کهن این طایفه جست وجو می کند و با استناد به این مطلب که خواهر حضرت خدیجه علیها السلام دختری داشته که برخلاف رسم رایج عرب، که به پدر منسوب بودند، به مادرش نسبت داده شده (امیمه بنت رقیقه)، به این نتیجه رسیده که حضرت خدیجه علیها السلام نیز این استقلال را از مادر به ارث برده است. در حقیقت، وات در پی اثبات این مطلب است که خانوادۀ حضرت خدیجه علیها السلام از ناحیۀ مادر دارای جایگاه اجتماعی بالا و متفاوت با دیگر قبایل عرب بود، تا آن جا که فرزندان این خانواده به مادرانشان نسبت داده شده اند، نه به پدران.

این در حالی است که پدر حضرت خدیجه علیها السلام، خویلد بن اسد، از شرافت و سیادت و مال و ثروت بالایی برخوردار بود. او از اشراف و بزرگان مکّه بود که در حوادثی مانند مقابله با پادشاه یمن، که تصمیم داشت حجر الاسود را از مکّه به یمن منتقل کند، نقش مهمّی ایفا نمود و با شجاعت در برابر این اقدام ایستادگی کرد،(2) و زمانی که حضرت عبدالمطّلب علیه السلام زمزم را حفر نمود، خویلد بن اسد را در فضیلت احیا و حفر زمزم، شریک خود دانست و خویلد شعری در فضیلت زمزم و اقدام شایستۀ عبدالمطّلب انشاد کرد و در آن زمزم را «حفیره ابراهیم» نامید، که این نام هنوز نیز بر آن اطلاق می شود.

عبدالمطّلب در بارۀ خویلد بن اسد گفت: هیچ کس را آگاه تر به علوم گذشته از خویلد بن اسد نیافتم.(3) جدّ پدری او نیز از برپاکنندگان «حلف الفضول» بود که پیامبر صلی الله علیه و

1- . ابن اثیر جزری، علی بن محمّد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 2، ص 170.
2- . ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، السیره النبویه، ج 1، ص 267؛ ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، ج 2، ص 362؛ صالحی شامی، محمّد بن یوسف، سبل الهدی و ارشاد فی سیره خیر العباد، ج 1، ص 11.
3- . ما وجدت احداً ورث العلم الاقدم غیر خویلد بن اسد. (ابن ابی الحدید، عزالدین ابو حامد ، شرح نهج البلاغه، ج 15، ص 217؛ یاقوت حموی، شهاب الدین ابی عبداللّه، معجم البلدان، ج 3، ص 149؛ صالحی شامی، محمّد بن یوسف، سبل الهدی و ارشاد فی سیره خیر العباد، ج 1، ص 191)