شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 1 صفحه 238

رسول مکرّم صلی الله علیه و آله این مطلب در این دورۀ زمانی با حقایق تاریخی سازگار نیست که وی اجیر و کارگر حضرت خدیجه علیها السلام بوده باشد، بلکه همکاری پیامبر صلی الله علیه و آله با وی به شکل مضاربه یا مشارکت بوده است؛ زیرا یعقوبی، از مورّخان بزرگ تاریخ اسلام، تصریح می کند که پیامبر صلی الله علیه و آله هرگز اجیر کسی نشد،(1) و با توجّه به سیادت و شرافت و موقعیّت بالای حضرت ابوطالب علیه السلام، بسیار بعید می نماید که حضرت خدیجه علیها السلام پیشنهاد کارگری به رسول خدا صلی الله علیه و آله داده باشد، علاوه بر این که اجیر شدن پیامبر صلی الله علیه و آله، آن هم در فضای خاصّ مکّه، که عمدتاً بردگان و طبقۀ پایین جامعه را اجیر می کردند، با عزّت نفس و مناعت طبع و اخلاق کریمانۀ پیامبر صلی الله علیه و آله سازگار نیست. بنا بر این، به نظر می رسد پیامبر صلی الله علیه و آله در قالب مضاربه یا شراکت با حضرت خدیجه علیها السلام همکاری کرده است؛ چنان که حضرت خدیجه علیها السلام اموال و غلام خود را نیز در اختیار او قرار داد. جنابذی بر مضاربه بودن همکاری پیامبر صلی الله علیه و آله تصریح می کند.(2) ذهبی نیز نوع این همکاری را در قالب قرض می داند.(3)

علاوه بر این، مورّخان نوشته اند که حضرت خدیجه علیها السلام افرادی را به شکل مضاربه به همکاری دعوت می کرد.(4)

6. علّت پیشنهاد ازدواج از سوی حضرت خدیجه علیها السلام

نویسنده در بیان زمینه ها و انگیزه های ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله و حضرت خدیجه علیها السلام دو روایت صحیح و غلط را در کنار هم قرار داده و در بارۀ هر دو قضاوت یکسانی ارائه

1- . و لا کان اجیراً لاحد قط. (ابن واضح یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 21)
2- . مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار، ج 16، ص 9 به نقل از: اخضر جنابذی، عبدالعزیز بن ابی نصر، معالم العتره.
3- . قد سافر فی مالها مقارضاً الی الشام. (ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، فتح الباری بشرح صحیح البخاری، ج 7، ص 100)
4- . تستأجر الرجال فی مالها و تضاربهم ایّاه. (ابن هشام حمیری، ابومحمد عبدالملک، السیره النبویّه، ج 1، ص 121؛ طبری، محمّد بن جریر، تاریخ طبری، ج 1، ص 121؛ ابن سعد واقدی، ابو عبداللّه محمّد، الطبقات الکبری، ج 8، ص 16؛ ابن اثیر جزری، علی بن محمّد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 5، ص 435)