- سخن دبیر علمی همایش 1
- مقدّمه 3
- یک (متون کهن و دانش نامه ها) 9
- 1- سفر رسول خدا صلی الله علیه و آله برای بار دوم به شام 9
- اشاره 9
- چکیده 9
- پسران و فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله و نام های ایشان 14
- اشاره 15
- چکیده 15
- 2- سخن از ازدواج پیمبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 15
- 3- ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 18
- اشاره 18
- چکیده 18
- سفر به شام 19
- سنّ آن حضرت 19
- رغبت خدیجه علیها السلام به ازدواج با آن حضرت 19
- نسب خدیجه علیها السلام 20
- ازدواج با خدیجه علیها السلام 20
- سخن خدیجه علیها السلام با ورقه بن نوفل 21
- مادر ابراهیم 21
- فرزندان آن حضرت از خدیجه علیها السلام 21
- 4- تزویج محمّد صلی الله علیه و آله خدیجه علیها السلام را ... 24
- اشاره 24
- چکیده 24
- ازدواج، تجارت، ابوطالب علیه السلام 25
- بیت 28
- بیت 28
- بیت 29
- بیت 29
- بیت 31
- سفر بازرگانی رسول اکرم صلی الله علیه و آله 32
- بیت 32
- بیت 33
- بیت 33
- سفر شام 33
- بیت 34
- بیت 35
- بیت 35
- بیت 36
- بیت 39
- بیت 40
- بیت 41
- بیت 42
- بیت 43
- مراجعت پیغمبر صلی الله علیه و آله از شام 47
- بیت 49
- بیت 50
- بیت 51
- بیت 52
- بیت 53
- بیت 54
- خواستاری بنی هاشم خدیجه علیها السلام را 54
- بیت 57
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 61
- بیت 62
- بیت 64
- بیت 66
- بیت 67
- عدد اولاد پیغمبر 67
- چکیده 69
- 5- ام المؤمنین خدیجه کبری علیها السلام 69
- اشاره 69
- کمال ایمان خدیجه کبری علیها السلام و پاره ای از شئونات خاصۀ او 75
- اطلاع خدیجه علیها السلام به احوال پیغمبر صلی الله علیه و آله از علمای یهود 79
- خواب دیدن خدیجه علیها السلام رسول خدا صلی الله علیه و آله را 80
- ورود اعمام النبی در خانۀ خدیجه علیها السلام به جهت سرمایه برای تجارت 81
- آمدن رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام 83
- بار بستن رسول خدا صلی الله علیه و آله بر شتر در محضر خدیجه علیها السلام 84
- رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله به جانب شام برای تجارت 86
- نزول قافله به وادی الامواء و جریان سیل 88
- نزول قافله بر سر چاه و پر کردن ابوجهل آن چاه را 89
- رسیدن قافله به وادی ذبیان و قصۀ اژدها 89
- قصاید بنی هاشم در وادی ذبیان 90
- ایجاد نخلستان در وادی بی آب 92
- ورود قافله به شام و قصۀ سعید بن قمطور با رسول خدا صلی الله علیه و آله 96
- مراجعت رسول خدا صلی الله علیه و آله از سفر شام و دیدن خدیجه علیها السلام قبۀ نور را 98
- ورود رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان 101
- وارد شدن صفیه بنت عبدالمطلب بر خدیجه علیها السلام برای تحقیق مطلب 105
- وارد شدن ورقه بر خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان در باب مزاوجت 106
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 110
- سلام آوردن جبرئیل از جانب حق تعالی برای خدیجه علیها السلام 121
- حامله شدن خدیجه علیها السلام به فاطمۀ زهرا علیها السلام و مسئلت او از خدای تعالی 123
- اولاد ام المؤمنین خدیجۀ کبری علیها السلام 134
- وفات خدیجه کبری علیها السلام و آوردن کفن از جانب حق تعالی 138
- 6- حضرت خدیجه علیها السلام در دایره العارف بزرگ اسلامی 140
- اشاره 140
- چکیده 140
- کتابنامه 148
- اشاره 149
- چکیده 149
- 7- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ جهان اسلام 149
- کتابنامه 162
- چکیده 163
- 8- خدیجه علیها السلام در دایرهالمعارف تشیع 163
- اشاره 163
- کتابنامه 170
- چکیده 171
- اشاره 171
- 9- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ فاطمی 171
- فضایل و مناقب 184
- کتابنامه 192
- 10- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف صحابۀ پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 193
- چکیده 193
- اشاره 193
- اسلام آوردن خدیجه علیها السلام 197
- فضائل حضرت خدیجه علیها السلام 199
- علاقۀ پیامبر صلی الله علیه و آله به خدیجه علیها السلام 200
- فرزندان حضرت خدیجه علیها السلام 202
- درگذشت حضرت خدیجه علیها السلام 202
- حسادت عایشه به حضرت خدیجه علیها السلام 203
- وفات خدیجه علیها السلام 204
- کتابنامه 205
- چکیده 206
- 11- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف قرآن کریم 206
- نخستین و برترین همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و اولین زن مسلمان 206
- اشاره 206
- خدیجه علیها السلام پیش از اسلام 207
- خدیجه علیها السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله 209
- خدیجه علیها السلام و اسلام 212
- شأن و منزلت خدیجه علیها السلام 215
- شأن نزول برخی از آیات در بارۀ خدیجه علیها السلام 217
- کتابنامه 219
- اشاره 220
- چکیده 220
- 12- خدیجه علیها السلام در دایره المعارف اسلام و نقد آن 220
- کتابنامه 223
- اشاره 224
- مقدّمه 224
- اشکالات ساختاری 225
- 1. ازدواج های حضرت خدیجه علیها السلام پیش از ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 230
- اشکالات محتوایی 230
- 2. شریک تجاری پیامبر صلی الله علیه و آله 233
- 3- استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام 234
- 4. حمزه؛ وکیل پیامبر صلی الله علیه و آله در ازدواج 236
- 5. پیامبر صلی الله علیه و آله؛ مباشر حضرت خدیجه علیها السلام 237
- 6. علّت پیشنهاد ازدواج از سوی حضرت خدیجه علیها السلام 238
- 7- شخصیت دادن به حکیم بن حزام 240
- 8. نقش حضرت خدیجه علیها السلام در تأیید رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله 243
- 9- ثروت حضرت خدیجه علیها السلام در اختیار پیامبر صلی الله علیه و آله 249
- کتابنامه 252
- دو (زندگینامه و موضوعات خاص) 253
- اشاره 253
- اشاره 254
- چکیده 254
- 13- خدیجه علیها السلام قسمتی از پیامبری محمّد صلی الله علیه و آله بود 254
- در آخرین نگاه های خدیجه علیها السلام چه بود؟ 257
- کتابنامه 261
- چکیده 262
- 14- ازدواج با خدیجه علیها السلام 262
- اشاره 262
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله 265
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله 269
- زَیْد بن حارثه 271
- ولادت فاطمه علیها السلام دختر پیامبر صلی الله علیه و آله 272
- کتابنامه 273
- چکیده 275
- اشاره 275
- 15- خدیجه علیها السلام ملکه اسلام 275
- با چه شرایطی باید ازدواج کرد؟ 276
- علل ظاهری و باطنی این ازدواج 278
- کیفیت خواستگاری خدیجه علیها السلام 280
- سن خدیجه علیها السلام 282
- کتابنامه 282
- داستان آشنایی پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام 283
- چکیده 283
- 16- ازدواج حضرت خدیجه علیها السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله 283
- اشاره 283
- ازدواج حضرت رسول صلی الله علیه و آله با خدیجۀ کبری علیها السلام به نقل از ابن اثیر 285
- ازدواج پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام در تاریخ طبری 286
- داستان ازدواج پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از جواد فاضل 286
- داستان ازدواج و زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه علیها السلام به نقل از «اعیان الشیعه» 295
- داستان خدیجه کبری علیها السلام در کتاب ریاحین الشریعه 299
- معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از «ریاحین الشریعه» 304
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 307
- چکیده 310
- معرّفی خدیجه علیها السلام در چند سطر 310
- 17- حضرت خدیجه علیها السلام 310
- اشاره 310
- اسلام خدیجه علیها السلام 312
- در دورۀ رسالت 313
- سیرت خدیجه علیها السلام 315
- خدیجه علیها السلام در احادیث رسول گرامی صلی الله علیه و آله 317
- منزلت خدیجه علیها السلام نزد رسول گرامی صلی الله علیه و آله 322
- سخنان بزرگان و دانشمندان در بارۀ خدیجه علیها السلام 324
- کتابنامه 331
- 18- پرتوهایی از زندگانی بانو خدیجۀ کبری علیها السلام 334
- اشاره 334
- چکیده 334
- پدر 335
- خانواده 335
- مادر 336
- خواهران و برادران 336
- ولادت 336
- ویژگی های اخلاقی 337
- نام گذاری 337
- کنیه 337
- ایمان استوار به خدا 337
- ارادۀ قوی 338
- پاک دامنی 338
- صبر 338
- سخاوت 339
- علاقه به تجارت 339
- خدیجه علیها السلام در هاله ای از تکریم 340
- اشاره 340
- 1. تحیت خدای تعالی بر خدیجه علیها السلام 341
- 2. خانۀ خدیجه علیها السلام در بهشت 341
- تکریم پیامبر صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 342
- ستایش ابوطالب علیه السلام از خدیجه علیها السلام 344
- افتخار امام حسن علیه السلام به جدۀ خویش 344
- افتخار امام زین العابدین علیه السلام 345
- افتخار امام حسین علیه السلام به جدّۀ خویش 345
- امام حسن عسکری علیه السلام 346
- جلوه هایی از زندگی جاهلی 346
- بت پرستی 347
- بزرگ مردانی که بت ها را نپذیرفتند 348
- شکستن بت ها از سوی رسول خدا صلی الله علیه و آله 352
- زنده به گور کردن دختران 353
- زندگی اقتصادی 354
- کرنش و فرمان برداری 355
- حلف الفضول 356
- بی سوادی 356
- دارالندوه 357
- تجارت و وصلت 357
- تجارت رسول خدا صلی الله علیه و آله با دارایی خدیجه علیها السلام 358
- تحسین خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خواستگاری خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 360
- تحلیل خطبۀ ابوطالب علیه السلام 361
- سن خدیجه علیها السلام 362
- سن پیامبر صلی الله علیه و آله 362
- خدیجه علیها السلام و بخشیدن اموالش به رسول خدا صلی الله علیه و آله 364
- ازدواج نکردن خدیجه علیها السلام با کسی غیر از پیامبر صلی الله علیه و آله 364
- 1. قاسم 365
- فرزندان خدیجه علیها السلام 365
- اشاره 365
- 2. عبد اللّه 366
- 4. طاهر 367
- 3. طیب 367
- القاب 368
- 5. فاطمۀ زهرا علیها السلام 368
- اشاره 368
- ولادت فاطمه علیها السلام 368
- کنیه ها 369
- شباهت فاطمۀ زهرا علیها السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله 370
- فضیلت فاطمه علیها السلام در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله 371
- فاطمه علیها السلام در روزگار حیات پدر 373
- پس از وفات پدر 374
- به سوی بهشت برین 376
- 6. زینب 378
- 7. رقیه 380
- اشاره 381
- 8. ام کلثوم 381
- علت وفات ام کلثوم 382
- کتابنامه 383
- چکیده 389
- اشاره 389
- یک. ازدواج با خدیجه علیها السلام 389
- 19- حضرت خدیجه علیها السلام 389
- انگیزۀ این ازدواج فرخنده 391
- سفر تجارتی رسول خدا صلی الله علیه و آله برای خدیجه علیها السلام 393
- نقد و بررسی این داستان 397
- مراسم عقد و ازدواج 403
- یک اشتباه تاریخی دیگر 404
- خطبۀ عقد 404
- مهریه چقدر بود و چه کسی پرداخت؟ 406
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 409
- شمّه ای از فضایل خدیجه علیها السلام 411
- کتابنامه 414
- چکیده 415
- اشاره 415
- 20- خدیجه علیها السلام در خانۀ پیامبر صلی الله علیه و آله 415
- سفر دوم به شام 416
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 417
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 420
- نگاهی به سخنان ابوطالب علیه السلام 421
- دین رایج 421
- پاسخ 422
- کابین خدیجه علیها السلام 423
- سن خدیجه علیها السلام به هنگام ازدواج 424
- یتیم قریش؛ دروغی مفتضح 427
- آیا پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام به طمع ثروتش ازدواج کرد 429
- خدیجه علیها السلام، نمونۀ برتر 430
- خدیجه علیها السلام میان زنان قریش 430
- آیا دو همسرِ عثمان، دختران پیامبرند 435
- آیا زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است، یا ربیبۀ او؟ 437
- خویشاوندی هند بن ابی هاله با امام حسن علیه السلام از ناحیۀ مادر 440
- رقبای علی علیه السلام 440
- کتابنامه 442
ازدواج کسب کند، به معنای انکار واقعیّت های روشن تاریخی در بارۀ حضرت خدیجه علیها السلام است؛(1) زیرا:
اوّلاً،
پدر حضرت خدیجه علیها السلام سال ها پیش از این ازدواج، در جنگ های «فجار» درگذشته بود و پدری نداشت تا او را مجبور به پذیرش این ازدواج کند(2) و حضرت خدیجه علیها السلام عموی خود را وکیل خود در ازدواج قرار داده بود و طبعاً او سلطۀ پدرانه بر وی نداشت تا بخواهد ارادۀ خود را بر شخصیّتی مانند حضرت خدیجه علیها السلام تحمیل کند؛ هم چنان که هیچ کس نتوانست خواستگاران فراوان و سرشناس و ثروتمند مکّه را بر او تحمیل کند.
ثانیاً، حضرت خدیجه علیها السلام زنی بود که در دوران سیاه و آلودۀ جاهلیّت به «طاهرۀ قریش» مشهور بود. او سرآمد زنان پرهیزگار عصر خویش بود. از این رو، به وی لقب «سیده نساء قریش» داده بودند.(3) چگونه ممکن است زنی که به طهارت و پاکی و پرهیز از گناه مشهور است، به کار زشت و ناپاکی این چنین دست بزند؟
ثالثاً، پذیرش چنین ازدواجی با عصمت رسول خدا صلی الله علیه و آله سازگار نیست، و حال آن که عصمت رکن اصلی نبوّت است؛ زیرا کسی که خود معصوم نیست، نمی تواند دیگران را به پاکی دعوت کند و سخنگوی خدا در روی زمین باشد.
7- شخصیت دادن به حکیم بن حزام
برخلاف تلاش های آشکاری که برای محو شخصیّت حضرت ابوطالب علیه السلام در متون تاریخی اهل سنّت صورت گرفته، تلاش هایی برای پررنگ جلوه دادن نقش شخصیّت های دیگری همچون حکیم بن حزام و ورقه بن نوفل انجام شده، که نویسندگانی همچون وات را نیز خواسته یا ناخواسته گرفتار کرده است. در این مقاله، وات تلاش کرده است تا حکیم بن
1- . ابن سعد در الطبقات الکبری این روایت را نقل کرده و آن را ضعیف شمرده و نقد کرده است. (ابن سعد واقدی، ابوعبداللّه محمّد، الطبقات الکبری، ج 1، ص 133)
2- . همان.
3- . ابن سعد واقدی، ابو عبداللّه محمّد، الطبقات الکبری، ج 8، ص 12؛ ابن اثیر جزری، علی بن محمّد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 7، ص 78.