شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 1 صفحه 419

این که ابوطالب علیه السلام نزد ورقه بن نوفل و عموی خدیجه علیها السلام هر دو رفته، یا تنها از ورقه خواستگاری کرده باشد،(1) صحیح نیست؛ زیرا همه بر نقل اول متفق اند،(2) ولی در بارۀ ورقه نمی دانم چه بگویم که _ در هر وادی اثر ثعلبه است(3) _ او در هر قضیۀ کوچک و بزرگی که مربوط به پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله است حضور دارد و این مرا به شک واداشته که آیا او حقیقتاً یک شخص واقعی است یا افسانه ای!

ملاحظه می شود که همان نقشی که یک بار به پدر خدیجه علیها السلام و بار دیگر به عموی او نسبت داده شده، بار سوم به ورقه بن نوفل نسبت داده می شود؛ حتی همان جملات و کلمات تا چه رسد به موضع گیری ها و حرکات. به روایات مراجعه و مقایسه کنید.(4)

آری، ابوطالب علیه السلام به خواستگاری خدیجه علیها السلام رفت نه حمزه _ که ابن هشام در سیره اش به حمزه اکتفا نموده است(5) _ چرا که این اقدام [که فقط حمزه رفته باشد] با سروری و مقامی که ابوطالب علیه السلام نزد قریش داشت، مناسب نبود؛ خصوصاً وقتی دقت کنیم که حمزه دو یا چهار سال بیشتر از پیامبر صلی الله علیه و آله بزرگ تر نبود(6) _ آن طور که گفته شده است _ علاوه بر این که این مطلب، مخالف سخن همۀ مورخین در این موضوع است.

برخی چنین عذر آورده اند که ممکن است حمزه با ابوطالب علیه السلام بوده، از این رو به

1- . مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار، ج 16، ص 19، به نقل از واقدی؛ حلبی، علی بن برهان، السیره الحلبیه، ج 1، ص 129؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 5، ص 374 _ 375، در آن جا آمده ورقه عموی خدیجه3 بود. همچنین مجلسی در بحار الأنوار، ج 16، ص 14 و 21 از کافی و تاریخ الخمیس همین مطلب را نقل کرده است. اما این مطلب صحیح نیست؛ زیرا ورقه فرزند نوفل بن اسد است و خدیجه3 دختر خویلد بن اسد.
2- . حلبی، علی بن برهان، السیره الحلبیه، ج 1، ص 137.
3- . گویند: مردی از «بنی ثعلبه» در قومش بدی دید. به جای دیگر رفت و آن جا هم بدی دید. آن گاه گفت: «هر جا اثر از ثعلبه است.» و این جمله ضرب المثل گشت. م.
4- . به منابع قبل و بعد مراجعه کنید.
5- . ابن هشام حمیری، ابومحمد عبدالملک، السیره النبویه، ج 1، ص 201؛ حلبی، علی بن برهان، السیره الحلبیه، ج 1، ص 138. از محب طبری نیز نقل شده است.
6- . هنگام گفت و گو از شیر دادن ثوبیه به پیامبر9 منابع این مطلب بیان شد.