- سخن دبیر علمی همایش 1
- مقدّمه 3
- یک (متون کهن و دانش نامه ها) 9
- 1- سفر رسول خدا صلی الله علیه و آله برای بار دوم به شام 9
- اشاره 9
- چکیده 9
- پسران و فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله و نام های ایشان 14
- اشاره 15
- چکیده 15
- 2- سخن از ازدواج پیمبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 15
- چکیده 18
- 3- ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 18
- اشاره 18
- رغبت خدیجه علیها السلام به ازدواج با آن حضرت 19
- سنّ آن حضرت 19
- سفر به شام 19
- نسب خدیجه علیها السلام 20
- ازدواج با خدیجه علیها السلام 20
- سخن خدیجه علیها السلام با ورقه بن نوفل 21
- فرزندان آن حضرت از خدیجه علیها السلام 21
- مادر ابراهیم 21
- اشاره 24
- 4- تزویج محمّد صلی الله علیه و آله خدیجه علیها السلام را ... 24
- چکیده 24
- ازدواج، تجارت، ابوطالب علیه السلام 25
- بیت 28
- بیت 28
- بیت 29
- بیت 29
- بیت 31
- سفر بازرگانی رسول اکرم صلی الله علیه و آله 32
- بیت 32
- بیت 33
- سفر شام 33
- بیت 33
- بیت 34
- بیت 35
- بیت 35
- بیت 36
- بیت 39
- بیت 40
- بیت 41
- بیت 42
- بیت 43
- مراجعت پیغمبر صلی الله علیه و آله از شام 47
- بیت 49
- بیت 50
- بیت 51
- بیت 52
- بیت 53
- بیت 54
- خواستاری بنی هاشم خدیجه علیها السلام را 54
- بیت 57
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 61
- بیت 62
- بیت 64
- بیت 66
- بیت 67
- عدد اولاد پیغمبر 67
- اشاره 69
- چکیده 69
- 5- ام المؤمنین خدیجه کبری علیها السلام 69
- کمال ایمان خدیجه کبری علیها السلام و پاره ای از شئونات خاصۀ او 75
- اطلاع خدیجه علیها السلام به احوال پیغمبر صلی الله علیه و آله از علمای یهود 79
- خواب دیدن خدیجه علیها السلام رسول خدا صلی الله علیه و آله را 80
- ورود اعمام النبی در خانۀ خدیجه علیها السلام به جهت سرمایه برای تجارت 81
- آمدن رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام 83
- بار بستن رسول خدا صلی الله علیه و آله بر شتر در محضر خدیجه علیها السلام 84
- رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله به جانب شام برای تجارت 86
- نزول قافله به وادی الامواء و جریان سیل 88
- رسیدن قافله به وادی ذبیان و قصۀ اژدها 89
- نزول قافله بر سر چاه و پر کردن ابوجهل آن چاه را 89
- قصاید بنی هاشم در وادی ذبیان 90
- ایجاد نخلستان در وادی بی آب 92
- ورود قافله به شام و قصۀ سعید بن قمطور با رسول خدا صلی الله علیه و آله 96
- مراجعت رسول خدا صلی الله علیه و آله از سفر شام و دیدن خدیجه علیها السلام قبۀ نور را 98
- ورود رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان 101
- وارد شدن صفیه بنت عبدالمطلب بر خدیجه علیها السلام برای تحقیق مطلب 105
- وارد شدن ورقه بر خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان در باب مزاوجت 106
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 110
- سلام آوردن جبرئیل از جانب حق تعالی برای خدیجه علیها السلام 121
- حامله شدن خدیجه علیها السلام به فاطمۀ زهرا علیها السلام و مسئلت او از خدای تعالی 123
- اولاد ام المؤمنین خدیجۀ کبری علیها السلام 134
- وفات خدیجه کبری علیها السلام و آوردن کفن از جانب حق تعالی 138
- اشاره 140
- 6- حضرت خدیجه علیها السلام در دایره العارف بزرگ اسلامی 140
- چکیده 140
- کتابنامه 148
- اشاره 149
- 7- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ جهان اسلام 149
- چکیده 149
- کتابنامه 162
- اشاره 163
- 8- خدیجه علیها السلام در دایرهالمعارف تشیع 163
- چکیده 163
- کتابنامه 170
- 9- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ فاطمی 171
- چکیده 171
- اشاره 171
- فضایل و مناقب 184
- کتابنامه 192
- چکیده 193
- اشاره 193
- 10- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف صحابۀ پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 193
- اسلام آوردن خدیجه علیها السلام 197
- فضائل حضرت خدیجه علیها السلام 199
- علاقۀ پیامبر صلی الله علیه و آله به خدیجه علیها السلام 200
- درگذشت حضرت خدیجه علیها السلام 202
- فرزندان حضرت خدیجه علیها السلام 202
- حسادت عایشه به حضرت خدیجه علیها السلام 203
- وفات خدیجه علیها السلام 204
- کتابنامه 205
- چکیده 206
- اشاره 206
- نخستین و برترین همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و اولین زن مسلمان 206
- 11- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف قرآن کریم 206
- خدیجه علیها السلام پیش از اسلام 207
- خدیجه علیها السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله 209
- خدیجه علیها السلام و اسلام 212
- شأن و منزلت خدیجه علیها السلام 215
- شأن نزول برخی از آیات در بارۀ خدیجه علیها السلام 217
- کتابنامه 219
- چکیده 220
- 12- خدیجه علیها السلام در دایره المعارف اسلام و نقد آن 220
- اشاره 220
- کتابنامه 223
- مقدّمه 224
- اشاره 224
- اشکالات ساختاری 225
- 1. ازدواج های حضرت خدیجه علیها السلام پیش از ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 230
- اشکالات محتوایی 230
- 2. شریک تجاری پیامبر صلی الله علیه و آله 233
- 3- استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام 234
- 4. حمزه؛ وکیل پیامبر صلی الله علیه و آله در ازدواج 236
- 5. پیامبر صلی الله علیه و آله؛ مباشر حضرت خدیجه علیها السلام 237
- 6. علّت پیشنهاد ازدواج از سوی حضرت خدیجه علیها السلام 238
- 7- شخصیت دادن به حکیم بن حزام 240
- 8. نقش حضرت خدیجه علیها السلام در تأیید رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله 243
- 9- ثروت حضرت خدیجه علیها السلام در اختیار پیامبر صلی الله علیه و آله 249
- کتابنامه 252
- اشاره 253
- دو (زندگینامه و موضوعات خاص) 253
- اشاره 254
- 13- خدیجه علیها السلام قسمتی از پیامبری محمّد صلی الله علیه و آله بود 254
- چکیده 254
- در آخرین نگاه های خدیجه علیها السلام چه بود؟ 257
- کتابنامه 261
- چکیده 262
- 14- ازدواج با خدیجه علیها السلام 262
- اشاره 262
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله 265
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله 269
- زَیْد بن حارثه 271
- ولادت فاطمه علیها السلام دختر پیامبر صلی الله علیه و آله 272
- کتابنامه 273
- چکیده 275
- 15- خدیجه علیها السلام ملکه اسلام 275
- اشاره 275
- با چه شرایطی باید ازدواج کرد؟ 276
- علل ظاهری و باطنی این ازدواج 278
- کیفیت خواستگاری خدیجه علیها السلام 280
- کتابنامه 282
- سن خدیجه علیها السلام 282
- اشاره 283
- داستان آشنایی پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام 283
- چکیده 283
- 16- ازدواج حضرت خدیجه علیها السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله 283
- ازدواج حضرت رسول صلی الله علیه و آله با خدیجۀ کبری علیها السلام به نقل از ابن اثیر 285
- داستان ازدواج پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از جواد فاضل 286
- ازدواج پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام در تاریخ طبری 286
- داستان ازدواج و زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه علیها السلام به نقل از «اعیان الشیعه» 295
- داستان خدیجه کبری علیها السلام در کتاب ریاحین الشریعه 299
- معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از «ریاحین الشریعه» 304
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 307
- 17- حضرت خدیجه علیها السلام 310
- چکیده 310
- معرّفی خدیجه علیها السلام در چند سطر 310
- اشاره 310
- اسلام خدیجه علیها السلام 312
- در دورۀ رسالت 313
- سیرت خدیجه علیها السلام 315
- خدیجه علیها السلام در احادیث رسول گرامی صلی الله علیه و آله 317
- منزلت خدیجه علیها السلام نزد رسول گرامی صلی الله علیه و آله 322
- سخنان بزرگان و دانشمندان در بارۀ خدیجه علیها السلام 324
- کتابنامه 331
- اشاره 334
- چکیده 334
- 18- پرتوهایی از زندگانی بانو خدیجۀ کبری علیها السلام 334
- پدر 335
- خانواده 335
- خواهران و برادران 336
- ولادت 336
- مادر 336
- نام گذاری 337
- ایمان استوار به خدا 337
- ویژگی های اخلاقی 337
- کنیه 337
- پاک دامنی 338
- صبر 338
- ارادۀ قوی 338
- سخاوت 339
- علاقه به تجارت 339
- خدیجه علیها السلام در هاله ای از تکریم 340
- اشاره 340
- 1. تحیت خدای تعالی بر خدیجه علیها السلام 341
- 2. خانۀ خدیجه علیها السلام در بهشت 341
- تکریم پیامبر صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 342
- افتخار امام حسن علیه السلام به جدۀ خویش 344
- ستایش ابوطالب علیه السلام از خدیجه علیها السلام 344
- افتخار امام حسین علیه السلام به جدّۀ خویش 345
- افتخار امام زین العابدین علیه السلام 345
- جلوه هایی از زندگی جاهلی 346
- امام حسن عسکری علیه السلام 346
- بت پرستی 347
- بزرگ مردانی که بت ها را نپذیرفتند 348
- شکستن بت ها از سوی رسول خدا صلی الله علیه و آله 352
- زنده به گور کردن دختران 353
- زندگی اقتصادی 354
- کرنش و فرمان برداری 355
- بی سوادی 356
- حلف الفضول 356
- تجارت و وصلت 357
- دارالندوه 357
- تجارت رسول خدا صلی الله علیه و آله با دارایی خدیجه علیها السلام 358
- خواستگاری خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- تحسین خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 360
- تحلیل خطبۀ ابوطالب علیه السلام 361
- سن خدیجه علیها السلام 362
- سن پیامبر صلی الله علیه و آله 362
- ازدواج نکردن خدیجه علیها السلام با کسی غیر از پیامبر صلی الله علیه و آله 364
- خدیجه علیها السلام و بخشیدن اموالش به رسول خدا صلی الله علیه و آله 364
- اشاره 365
- 1. قاسم 365
- فرزندان خدیجه علیها السلام 365
- 2. عبد اللّه 366
- 4. طاهر 367
- 3. طیب 367
- اشاره 368
- القاب 368
- ولادت فاطمه علیها السلام 368
- 5. فاطمۀ زهرا علیها السلام 368
- کنیه ها 369
- شباهت فاطمۀ زهرا علیها السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله 370
- فضیلت فاطمه علیها السلام در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله 371
- فاطمه علیها السلام در روزگار حیات پدر 373
- پس از وفات پدر 374
- به سوی بهشت برین 376
- 6. زینب 378
- 7. رقیه 380
- اشاره 381
- 8. ام کلثوم 381
- علت وفات ام کلثوم 382
- کتابنامه 383
- یک. ازدواج با خدیجه علیها السلام 389
- اشاره 389
- چکیده 389
- 19- حضرت خدیجه علیها السلام 389
- انگیزۀ این ازدواج فرخنده 391
- سفر تجارتی رسول خدا صلی الله علیه و آله برای خدیجه علیها السلام 393
- نقد و بررسی این داستان 397
- مراسم عقد و ازدواج 403
- یک اشتباه تاریخی دیگر 404
- خطبۀ عقد 404
- مهریه چقدر بود و چه کسی پرداخت؟ 406
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 409
- شمّه ای از فضایل خدیجه علیها السلام 411
- کتابنامه 414
- چکیده 415
- 20- خدیجه علیها السلام در خانۀ پیامبر صلی الله علیه و آله 415
- اشاره 415
- سفر دوم به شام 416
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 417
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 420
- نگاهی به سخنان ابوطالب علیه السلام 421
- دین رایج 421
- پاسخ 422
- کابین خدیجه علیها السلام 423
- سن خدیجه علیها السلام به هنگام ازدواج 424
- یتیم قریش؛ دروغی مفتضح 427
- آیا پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام به طمع ثروتش ازدواج کرد 429
- خدیجه علیها السلام، نمونۀ برتر 430
- خدیجه علیها السلام میان زنان قریش 430
- آیا دو همسرِ عثمان، دختران پیامبرند 435
- آیا زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است، یا ربیبۀ او؟ 437
- رقبای علی علیه السلام 440
- خویشاوندی هند بن ابی هاله با امام حسن علیه السلام از ناحیۀ مادر 440
- کتابنامه 442
حمزه نسبت داده اند،(1) ولی این عذر بی مورد است؛ زیرا این نسبت چرا به غیر حمزه، از بنی هاشم و غیر بنی هاشم و از قریش که همراه ابوطالب علیه السلام حاضر بوده اند، داده نشده است؟
ظاهراً افرادی هستند که می کوشند تا این کرامت ابوطالب علیه السلام را به افراد دیگری، خواه حمزه یا غیر او، بدهند و نزدِ این افراد این مطلب زیانی نمی رساند؛ مادام که حمزه خیلی زود شهید شد. [یعنی چون حمزه زود به شهادت رسید، نسبتِ این کرامت به او ضرری به جایی نمی رساند.]
خطبۀ ابوطالب علیه السلام
به هر حال، ابوطالب علیه السلام، پانزده سال قبل از بعثت، برای پیامبر صلی الله علیه و آله _ بنا بر مشهور _ خدیجه علیها السلام را خواستگاری نمود و در خطبه اش _ به نقل مورخین _ چنین فرمود:
«حمد و سپاس صاحبِ این بیت را که ما را قرار داد از نژاد ابراهیم و فرزندان اسماعیل و در حرم امن پناهمان بخشید. ما را حاکم بر مردم گمارد، و شهری که در آن به سر می بریم برایمان مبارک کرد ... . [سپس گفت] این پسرِ برادرِ من _ منظور رسول اللّه صلی الله علیه و آله است _ با هیچ مردی از قریش، مقایسه نمی شود؛ مگر این که او برتر آید! با هیچ مردی مقایسه نمی شود، الّا این که بزرگ تر آید، که در هستی همتایی ندارد! اگر چه ثروتش اندک است، اما ثروت، میهمان گذرا و سایۀ فناپذیری است. او، تمایل به خدیجه علیها السلام دارد و ما آمده ایم تا وی را با رضایت و امرِ خودش، از تو خواستگاری کنیم. کابین او به عهدۀ من، از اموال من، هر آنچه بخواهید نقد و نسیه می پذیرم. سوگند به صاحبِ این خانه برای او بهرۀ فراوان و دین رایج و رأی کامل است.»(2)
1- . حلبی، علی بن برهان، السیره الحلبیه، ج 1، ص 139.
2- . کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 5، ص 374 _ 375؛ مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار، ج 16، ص 14، به نقل از الکافی، ص 16؛ شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ص 413، ص 5، به نقل از شرف المصطفی؛ زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف؛ زمخشری، محمود بن عمر، ربیع الأبرار؛ ابن بطه، ابوعبداللّه، الإبانه؛ السیره جوینی، به نقل از واقدی؛ ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ج 1، ص 42؛ حلبی، علی بن برهان، السیره الحلبیه، ج 1، ص 139؛ ابن واضح یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 20؛ عسکری، حسن بن عبداللّه بن سهل، الأوائل، ج 1، 162؛ دیار بکری، حسین بن محمّد، تاریخ الخمیس، ج 1، ص 264؛ قسطلانی، احمد بن محمّد، المواهب اللدنیه، ج 1، ص 39؛ حضرمی، ابو زکریا یحیی بن ابی بکر، بهجه المحافل، ج 1، ص 48؛ دحلان، احمد بن زینی، السیره النبویه، ج 1، ص 55.