- سخن دبیر علمی همایش 1
- مقدّمه 3
- یک (متون کهن و دانش نامه ها) 9
- 1- سفر رسول خدا صلی الله علیه و آله برای بار دوم به شام 9
- اشاره 9
- چکیده 9
- پسران و فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله و نام های ایشان 14
- 2- سخن از ازدواج پیمبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 15
- اشاره 15
- چکیده 15
- 3- ازدواج رسول خدا صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 18
- اشاره 18
- چکیده 18
- سنّ آن حضرت 19
- سفر به شام 19
- رغبت خدیجه علیها السلام به ازدواج با آن حضرت 19
- نسب خدیجه علیها السلام 20
- ازدواج با خدیجه علیها السلام 20
- سخن خدیجه علیها السلام با ورقه بن نوفل 21
- فرزندان آن حضرت از خدیجه علیها السلام 21
- مادر ابراهیم 21
- اشاره 24
- 4- تزویج محمّد صلی الله علیه و آله خدیجه علیها السلام را ... 24
- چکیده 24
- ازدواج، تجارت، ابوطالب علیه السلام 25
- بیت 28
- بیت 28
- بیت 29
- بیت 29
- بیت 31
- بیت 32
- سفر بازرگانی رسول اکرم صلی الله علیه و آله 32
- بیت 33
- بیت 33
- سفر شام 33
- بیت 34
- بیت 35
- بیت 35
- بیت 36
- بیت 39
- بیت 40
- بیت 41
- بیت 42
- بیت 43
- مراجعت پیغمبر صلی الله علیه و آله از شام 47
- بیت 49
- بیت 50
- بیت 51
- بیت 52
- بیت 53
- بیت 54
- خواستاری بنی هاشم خدیجه علیها السلام را 54
- بیت 57
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 61
- بیت 62
- بیت 64
- بیت 66
- بیت 67
- عدد اولاد پیغمبر 67
- چکیده 69
- 5- ام المؤمنین خدیجه کبری علیها السلام 69
- اشاره 69
- کمال ایمان خدیجه کبری علیها السلام و پاره ای از شئونات خاصۀ او 75
- اطلاع خدیجه علیها السلام به احوال پیغمبر صلی الله علیه و آله از علمای یهود 79
- خواب دیدن خدیجه علیها السلام رسول خدا صلی الله علیه و آله را 80
- ورود اعمام النبی در خانۀ خدیجه علیها السلام به جهت سرمایه برای تجارت 81
- آمدن رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام 83
- بار بستن رسول خدا صلی الله علیه و آله بر شتر در محضر خدیجه علیها السلام 84
- رفتن رسول خدا صلی الله علیه و آله به جانب شام برای تجارت 86
- نزول قافله به وادی الامواء و جریان سیل 88
- نزول قافله بر سر چاه و پر کردن ابوجهل آن چاه را 89
- رسیدن قافله به وادی ذبیان و قصۀ اژدها 89
- قصاید بنی هاشم در وادی ذبیان 90
- ایجاد نخلستان در وادی بی آب 92
- ورود قافله به شام و قصۀ سعید بن قمطور با رسول خدا صلی الله علیه و آله 96
- مراجعت رسول خدا صلی الله علیه و آله از سفر شام و دیدن خدیجه علیها السلام قبۀ نور را 98
- ورود رسول خدا صلی الله علیه و آله به خانۀ خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان 101
- وارد شدن صفیه بنت عبدالمطلب بر خدیجه علیها السلام برای تحقیق مطلب 105
- وارد شدن ورقه بر خدیجه علیها السلام و مکالمات ایشان در باب مزاوجت 106
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 110
- سلام آوردن جبرئیل از جانب حق تعالی برای خدیجه علیها السلام 121
- حامله شدن خدیجه علیها السلام به فاطمۀ زهرا علیها السلام و مسئلت او از خدای تعالی 123
- اولاد ام المؤمنین خدیجۀ کبری علیها السلام 134
- وفات خدیجه کبری علیها السلام و آوردن کفن از جانب حق تعالی 138
- اشاره 140
- چکیده 140
- 6- حضرت خدیجه علیها السلام در دایره العارف بزرگ اسلامی 140
- کتابنامه 148
- اشاره 149
- 7- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ جهان اسلام 149
- چکیده 149
- کتابنامه 162
- 8- خدیجه علیها السلام در دایرهالمعارف تشیع 163
- چکیده 163
- اشاره 163
- کتابنامه 170
- 9- حضرت خدیجه علیها السلام در دانشنامۀ فاطمی 171
- چکیده 171
- اشاره 171
- فضایل و مناقب 184
- کتابنامه 192
- 10- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف صحابۀ پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 193
- چکیده 193
- اشاره 193
- اسلام آوردن خدیجه علیها السلام 197
- فضائل حضرت خدیجه علیها السلام 199
- علاقۀ پیامبر صلی الله علیه و آله به خدیجه علیها السلام 200
- درگذشت حضرت خدیجه علیها السلام 202
- فرزندان حضرت خدیجه علیها السلام 202
- حسادت عایشه به حضرت خدیجه علیها السلام 203
- وفات خدیجه علیها السلام 204
- کتابنامه 205
- چکیده 206
- نخستین و برترین همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و اولین زن مسلمان 206
- 11- خدیجه بنت خویلد علیها السلام در دایره المعارف قرآن کریم 206
- اشاره 206
- خدیجه علیها السلام پیش از اسلام 207
- خدیجه علیها السلام و پیامبر صلی الله علیه و آله 209
- خدیجه علیها السلام و اسلام 212
- شأن و منزلت خدیجه علیها السلام 215
- شأن نزول برخی از آیات در بارۀ خدیجه علیها السلام 217
- کتابنامه 219
- اشاره 220
- چکیده 220
- 12- خدیجه علیها السلام در دایره المعارف اسلام و نقد آن 220
- کتابنامه 223
- اشاره 224
- مقدّمه 224
- اشکالات ساختاری 225
- 1. ازدواج های حضرت خدیجه علیها السلام پیش از ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 230
- اشکالات محتوایی 230
- 2. شریک تجاری پیامبر صلی الله علیه و آله 233
- 3- استقلال اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام 234
- 4. حمزه؛ وکیل پیامبر صلی الله علیه و آله در ازدواج 236
- 5. پیامبر صلی الله علیه و آله؛ مباشر حضرت خدیجه علیها السلام 237
- 6. علّت پیشنهاد ازدواج از سوی حضرت خدیجه علیها السلام 238
- 7- شخصیت دادن به حکیم بن حزام 240
- 8. نقش حضرت خدیجه علیها السلام در تأیید رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله 243
- 9- ثروت حضرت خدیجه علیها السلام در اختیار پیامبر صلی الله علیه و آله 249
- کتابنامه 252
- اشاره 253
- دو (زندگینامه و موضوعات خاص) 253
- چکیده 254
- 13- خدیجه علیها السلام قسمتی از پیامبری محمّد صلی الله علیه و آله بود 254
- اشاره 254
- در آخرین نگاه های خدیجه علیها السلام چه بود؟ 257
- کتابنامه 261
- چکیده 262
- 14- ازدواج با خدیجه علیها السلام 262
- اشاره 262
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله 265
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله 269
- زَیْد بن حارثه 271
- ولادت فاطمه علیها السلام دختر پیامبر صلی الله علیه و آله 272
- کتابنامه 273
- اشاره 275
- چکیده 275
- 15- خدیجه علیها السلام ملکه اسلام 275
- با چه شرایطی باید ازدواج کرد؟ 276
- علل ظاهری و باطنی این ازدواج 278
- کیفیت خواستگاری خدیجه علیها السلام 280
- کتابنامه 282
- سن خدیجه علیها السلام 282
- داستان آشنایی پیامبر اکر صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام 283
- 16- ازدواج حضرت خدیجه علیها السلام با پیامبر صلی الله علیه و آله 283
- اشاره 283
- چکیده 283
- ازدواج حضرت رسول صلی الله علیه و آله با خدیجۀ کبری علیها السلام به نقل از ابن اثیر 285
- داستان ازدواج پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از جواد فاضل 286
- ازدواج پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه کبری علیها السلام در تاریخ طبری 286
- داستان ازدواج و زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خدیجه علیها السلام به نقل از «اعیان الشیعه» 295
- داستان خدیجه کبری علیها السلام در کتاب ریاحین الشریعه 299
- معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به نقل از «ریاحین الشریعه» 304
- کیفیت عروسی خدیجۀ کبری علیها السلام 307
- چکیده 310
- معرّفی خدیجه علیها السلام در چند سطر 310
- اشاره 310
- 17- حضرت خدیجه علیها السلام 310
- اسلام خدیجه علیها السلام 312
- در دورۀ رسالت 313
- سیرت خدیجه علیها السلام 315
- خدیجه علیها السلام در احادیث رسول گرامی صلی الله علیه و آله 317
- منزلت خدیجه علیها السلام نزد رسول گرامی صلی الله علیه و آله 322
- سخنان بزرگان و دانشمندان در بارۀ خدیجه علیها السلام 324
- کتابنامه 331
- اشاره 334
- 18- پرتوهایی از زندگانی بانو خدیجۀ کبری علیها السلام 334
- چکیده 334
- پدر 335
- خانواده 335
- مادر 336
- ولادت 336
- خواهران و برادران 336
- ایمان استوار به خدا 337
- کنیه 337
- ویژگی های اخلاقی 337
- نام گذاری 337
- ارادۀ قوی 338
- پاک دامنی 338
- صبر 338
- علاقه به تجارت 339
- سخاوت 339
- اشاره 340
- خدیجه علیها السلام در هاله ای از تکریم 340
- 1. تحیت خدای تعالی بر خدیجه علیها السلام 341
- 2. خانۀ خدیجه علیها السلام در بهشت 341
- تکریم پیامبر صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 342
- ستایش ابوطالب علیه السلام از خدیجه علیها السلام 344
- افتخار امام حسن علیه السلام به جدۀ خویش 344
- افتخار امام حسین علیه السلام به جدّۀ خویش 345
- افتخار امام زین العابدین علیه السلام 345
- جلوه هایی از زندگی جاهلی 346
- امام حسن عسکری علیه السلام 346
- بت پرستی 347
- بزرگ مردانی که بت ها را نپذیرفتند 348
- شکستن بت ها از سوی رسول خدا صلی الله علیه و آله 352
- زنده به گور کردن دختران 353
- زندگی اقتصادی 354
- کرنش و فرمان برداری 355
- بی سوادی 356
- حلف الفضول 356
- دارالندوه 357
- تجارت و وصلت 357
- تجارت رسول خدا صلی الله علیه و آله با دارایی خدیجه علیها السلام 358
- تحسین خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خواستگاری خدیجه علیها السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله 359
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 360
- تحلیل خطبۀ ابوطالب علیه السلام 361
- سن پیامبر صلی الله علیه و آله 362
- سن خدیجه علیها السلام 362
- ازدواج نکردن خدیجه علیها السلام با کسی غیر از پیامبر صلی الله علیه و آله 364
- خدیجه علیها السلام و بخشیدن اموالش به رسول خدا صلی الله علیه و آله 364
- اشاره 365
- 1. قاسم 365
- فرزندان خدیجه علیها السلام 365
- 2. عبد اللّه 366
- 3. طیب 367
- 4. طاهر 367
- 5. فاطمۀ زهرا علیها السلام 368
- القاب 368
- اشاره 368
- ولادت فاطمه علیها السلام 368
- کنیه ها 369
- شباهت فاطمۀ زهرا علیها السلام به رسول خدا صلی الله علیه و آله 370
- فضیلت فاطمه علیها السلام در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله 371
- فاطمه علیها السلام در روزگار حیات پدر 373
- پس از وفات پدر 374
- به سوی بهشت برین 376
- 6. زینب 378
- 7. رقیه 380
- اشاره 381
- 8. ام کلثوم 381
- علت وفات ام کلثوم 382
- کتابنامه 383
- چکیده 389
- اشاره 389
- یک. ازدواج با خدیجه علیها السلام 389
- 19- حضرت خدیجه علیها السلام 389
- انگیزۀ این ازدواج فرخنده 391
- سفر تجارتی رسول خدا صلی الله علیه و آله برای خدیجه علیها السلام 393
- نقد و بررسی این داستان 397
- مراسم عقد و ازدواج 403
- یک اشتباه تاریخی دیگر 404
- خطبۀ عقد 404
- مهریه چقدر بود و چه کسی پرداخت؟ 406
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 409
- شمّه ای از فضایل خدیجه علیها السلام 411
- کتابنامه 414
- چکیده 415
- اشاره 415
- 20- خدیجه علیها السلام در خانۀ پیامبر صلی الله علیه و آله 415
- سفر دوم به شام 416
- ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 417
- خطبۀ ابوطالب علیه السلام 420
- دین رایج 421
- نگاهی به سخنان ابوطالب علیه السلام 421
- پاسخ 422
- کابین خدیجه علیها السلام 423
- سن خدیجه علیها السلام به هنگام ازدواج 424
- یتیم قریش؛ دروغی مفتضح 427
- آیا پیامبر صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام به طمع ثروتش ازدواج کرد 429
- خدیجه علیها السلام، نمونۀ برتر 430
- خدیجه علیها السلام میان زنان قریش 430
- آیا دو همسرِ عثمان، دختران پیامبرند 435
- آیا زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است، یا ربیبۀ او؟ 437
- خویشاوندی هند بن ابی هاله با امام حسن علیه السلام از ناحیۀ مادر 440
- رقبای علی علیه السلام 440
- کتابنامه 442
درست این است که رقیه، کوچک تر از همه، حتی از فاطمه علیها السلام بوده است.(1)
با این توضیحات، دیگر چگونه می توان تصدیق کرد که سخن کسی را که می گوید: آن دو نخست در عصرِ جاهلیت با دو پسرِ أبولهب ازدواج کرده اند و پس از اسلام از آن دو جدا شدند.
مَقْدِسی می گوید: «رسول اللّه صلی الله علیه و آله، رقیه را به عثمان بن عفان تزویج نمود و رقیه همراه عثمان دوباره به حبشه هجرت کرد. در مهاجرت اوّل در کشتی، سقط جنین کرد.»(2)
آری، چگونه می توان این گفته را باور کرد؛ در صورتی که ما می دانیم هجرت اوّل به حبشه، پنج سال پس از بعثت بود. چطور ممکن است رقیه، پیش از بعثت با فرزند أبولهب ازدواج نموده، سپس از او جدا شده و با عثمان ازدواج کرده است و قبل از هجرت به حبشه، از او حامله شده و در حالی که او بعد از بعثت به دنیا آمده است. این جداً عجیب است!
دوم: برخی روایات می گویند،(3) ابولهب پس از نزول سوره (تَبَّتْ یدَا أبِی لَهَبٍ؛(4) بریده باد هر دو دست ابولهب)، به دو پسرش دستور داد تا رقیه و ام کلثوم را طلاق دهند. با این که آنها می گویند این سوره در زمانی نازل شده که پیامبر صلی الله علیه و آله و مسلمانان در شعب در محاصره به سر می بردند،(5) و این حادثه پس از هجرت اوّل به حبشه اتفاق افتاد.
سوم: روایت شده که خدیجه علیها السلام برای پیامبر صلی الله علیه و آله، عبد اللّه را به دنیا
1- . ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الأصابه فی تمییز الصحابه، ج 4، ص 304، به نقل از الجرجانی؛ الإستیعاب در پاورقی الإصابه، ج 4، ص 282 و 299. در ص 281 به نقل از زبیر بن بکار می گوید: عبداللّه، بعد أم کلثوم و سپس فاطمه3، و بعد رقیه همه پس از اسلام متولد شدند. همچنین در: ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه والنهایه، ج 2، ص 294؛ زبیری، مصعب بن عبداللّه، نسب قریش، ص 21.
2- . مقدسی، مطهر بن طاهر، لبدء والتاریخ، ج 5، ص 17؛ بدارن، عبدالقادر، تهذیب تاریخ دمشق، ج 1، ص 298.
3- . زبیری، مصعب بن عبداللّه، نسب قریش، ص 22؛ بدارن، عبدالقادر، تهذیب تاریخ دمشق، ج1، ص 293 و 298؛ ابن اثیر جزری، علی بن محمّد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 5، ص 456؛ ابن عبدالبر، یوسف بن عبداللّه ، الاستیعاب، (چاپ شده در پاورقی الإصابه)، ج 4، ص 299؛ جلال الدین سیوطی، عبدالرحمان بن کمال، الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور، ج 6، ص 409، به نقل از طبرانی.
4- . مسد: 1.
5- . جلال الدین سیوطی، عبدالرحمان بن کمال، الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور، ج 6، ص 408، به نقل از أبی نعیم در الدلائل.