شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 1 صفحه 437

آورد. سپس زایمانش به تأخیر افتاد، و در حالی که رسول خدا صلی الله علیه و آله با مردی صحبت می کرد و عاص بن وائل به او می نگریست. رهگذری در بارۀ پیامبر صلی الله علیه و آله از عاص پرسید او کیست؟ عاص گفت: او أبتر (بی فرزند) است. آن گاه خداوند این آیه را نازل فرمود: (إِنَّ شَانِئَکَ هُوَ ٱلْأَبْتَرُ؛(1) قطعاً دشمن تو بی نسل است).(2)

ظاهر روایت چنین است که وقتی خدیجه علیها السلام عبد اللّه را به دنیا آورد، غیر از او فرزندی به دنیا نیاورده بود، یا اگر به دنیا آورده بود، فوت کرده بود و برای پیامبر صلی الله علیه و آله فرزندی نبود؛ با این که رقیه پیش از ولادت فاطمه علیها السلام نزد عثمان بود و بر این اساس، توصیفِ عاص در مورد پیامبر صلی الله علیه و آله به عنوان ابتر نباید درست باشد، تا آیه بدین منظور نازل شود؛ مگر این که گفته شود: عرب به دخترانْ اهمیتی نمی داد، بلکه معیار نزد آنها فقط پسران بودند. از این رو عاص او را ابتر توصیف نموده است.

چهارم: پیش از این آمد که افرادی گفتند: خدیجه علیها السلام ده یا سه یا پنج سال پیش از بعثت با پیامبر صلی الله علیه و آله ازدواج کرد؛ حال چطور رقیه و زینب از خدیجه علیها السلام متولد شده اند و پس از بعثت هم ازدواج کرده اند.

پنجم: دولابی می گوید: عثمان در زمان جاهلیت با رقیه ازدواج کرده است.(3) این مسئله تأیید و تأکید می کند: رقیه ای که با عثمان ازدواج نموده غیر از رقیه، دختر رسول اللّه صلی الله علیه و آله بوده که بعد از بعثت متولد گشته، و کسی که با عثمان ازدواج کرده ربیبۀ پیامبر صلی الله علیه و آله بوده است، نه دخترِ وی. عرب، ربیبۀ مرد را دختر او می خواند. همین سخن در بارۀ ام کلثوم نیز مطرح است؛ چون او نیز پس از بعثت به دنیا آمد.

آیا زینب دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله است، یا ربیبۀ او؟

در بارۀ زینب، اطمینان نداریم که او دختر رسول اللّه صلی الله علیه و آله باشد. علاوه بر مطالبی

1- . کوثر: 3.
2- . بدارن، عبدالقادر، تهذیب تاریخ دمشق، ج 1، ص 294؛ جلال الدین سیوطی، عبدالرحمان بن کمال، الدر المنثور فی طبقات ربات الخدور، ج 6، ص 404.
3- . قسطلانی، احمد بن محمّد، المواهب اللدنیه، ج 1، ص 197.