الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 17

و شافي و وافي در حمد و تسبيح و تنزيه و تقديس باريتعالي داراي ايماني كامل به خدا و از معرفت خدا و اشتياق به نشستن بر بساط قرب و عبادت و مناجات با او وجودش لبريز بوده است و آن چنان لذت مي‌برده است كه اگر احتياجات و تكاليف ديگر نبود سخني غير از سخن خدا نمي‌گفت. و كلامي غير از تسبيح، تمجيد و تنزيه از او شنيده نمي‌شد. علي همان بزرگ عارفي است كه رسول خدا- صلي الله عليه و آله- درباره‌ي او فرمود: «انه ممسوس في ذات الله تعالي». [21].

فصول و مباحث الهيات در نهج‌البلاغه

خطبه‌هاي توحيدي و بيانات عرفاني نهج‌البلاغه هر يك در بردارنده‌ي مباحث متعدد و حاوي بسياري از فصولي است كه در الهيات مطرح است و خطبه‌اي كه فقط به يك موضوع از مباحث الهي اشاره كند در آن نيست. به طور مثال اولين خطبه‌اي را كه شريف رضي- قدس سره- در نهج‌البلاغه آورده و با اين انتخاب، براعت استهلالي بكار برده است اگر چه به نحو اجمال و اختصار بررسي شود معلوم مي‌شود كه مسائل و مطالب مهم و متعدد علم الهي را در بردارد.

لذا با هم در اين بررسي مختصر برخي از اين مباحث را بررسي و به راهنمايي علي- عليه‌السلام- سفر خود را به سوي خدا آغاز مي‌كنيم. اللهم سددنا و وفقنا و الهمنا الخير و العمل به واهدنا سبلك الموصله اليك فانك القائل و قولك حق: «و الذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا». [22].