الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 221

صفات ثبوتيه در نهج‌البلاغه

اشاره

صفات ثبوتيه خداوند آن صفاتي است كه براي ذات باريتعالي ثابت است و اتصاف خدا به آن وجوب دارد و سلب آن از ذات محال است زيرا مستلزم خلف و فرض عدم واجب است مثل: قادر، حي، حكيم، قديم، صمد، غني، علي و كبير، مالك، ملك، جبار، قاهر، غفار و صفات ديگر.

البته برخي از صفات ثبوتيه مثل متكلم و حكيم بازگشتش به صفات ثبوتيه ديگر مانند علم و قدرت و حيات است و برخي ديگر برگشتش به صفات سلبيه است مثل يكتا و واحد كه بازگشتش به عدم شريك است و واقعيت آن نبود ضد آن و اتصاف ذات به ملاحظه عدم ضد آن و امتناع آن است و بعضي از صفات است كه واقعيتش به نحوه وجود موجود است مانند احد و يگانه كه وجود غير مركب يك است واحد است و مركب نبودن واقعيت دارد كه همان احد بودن و بي جزء بودن است بلكه واحديت و يكتايي نيز تنها به ملاحظه عدم شريك و امتناع آن نيست و به ملاحظه نحوه وجود است كه وجود واجب و ذات مستجمع جميع صفات كمال يكتاست و عاري از تعدد و دوئيت است.

و به عبارت اخري: نبود شريك و امتناع آن فقط ملاك صحت حمل صفت واحد نيست بلكه ملاك صحت حمل ذاتي ذات است كه واحد است و عاري از تعدد و دوئيت و نافي شرك است.

صفات ثبوتيه هم بر دو قسم است: صفات ذات و صفات فعل. صفات ثبوتيه‌ي