الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 300

عدل الهي در نهج‌البلاغه

اشاره

يكي از مسائل معروف و مربوط به صفات فعليه‌ي خداوند متعال مساله عدل است. خداوند متعال عادل است و از هر فعل قبيح و زشت منزه است و كار لغو و عبث و باطل و ظلم و ستم و تكليف به مالايطاق و امر به قبايح و اظهار معجزه بر دست دروغگو و آنچه عقل قبح آن را درك مي‌كند و خلاف حكمت است از او صادر نمي‌شود.

اين مطلب يعني تنزه و تقدس ذات باريتعالي از ظلم و قبيح فطري است و هر كس از حكيم و فيلسوف و متكلم و غير آنها بالبداهه چنين مي‌دانند كه خداي آنها در نهايت حسن، جمال، جلال، كمال، عدل و صفات حسنه است و صالح و شايسته كسي است كه در صفات نيكو و كمالات و افعال پسنديده خود را شبيه به او سازد و اگر از حضرت باريتعالي صدور قبيح و ظلم امكان داشته باشد معني ندارد كه بندگانش به فعل حسن و عمل صالح به او تقرب بجويند و رضاي او را طلب كنند و اين حقيقت مانند «الواحد نصف الاثنين» از بديهيات است و اگر به يك نفر از عوام بي‌اطلاع هم بگويي خدا بندگان شايسته خود را به جهنم مي‌برد يا اظهار معجزه بر دست دروغگو بر او جايز است و بلكه اگر بگوئي ولد الزنا بالذات مستحق آتش است و به كفر و فسق مجبور است نمي‌پذيرد و خدا را از آن منزه مي‌داند.

از جمله ادله‌اي كه بر عدل خدا و تنزه او از ظلم و جور اقامه مي‌شود اين است