الهیات در نهج‌البلاغه صفحه 5

كه ابن ابي‌الحديد در ضمن شرح خطبه اشباح گفته است و سپس به بيان فضيلت و مدح علي پرداخته، ما نيز بگوييم كه: «اذ جاء نهر الله بطل نهر معقل» وقتي علي در الهيات و مباحث توحيدي سخن فرموده باشد و حقايق را روشن كرده باشد و وقتي نهج‌البلاغه در اختيار مسلمين باشد جاي مراجعه به حسن بصري، واصل بن عطاء، ابوالحسن اشعري، امام الحرمين، ابوبكر باقلاني، اسفرايني، ابن تيميه، ابن قيم و ديگران نيست كه: اذ جاء نهر الله بطل نهر معقل.

اگر مسلمانان همان حديث ثقلين متواتر را گرفته بودند و سياستهاي حكام، آنها را از اخذ علم از علي- عليه‌السلام- و ساير اهل‌بيت باز نداشته بود، علم كلام با اين همه مجادلات خودرايان بي‌معرفت، عريض و طويل نمي‌شد و عقايد سخيف غير معقول نسبت به خدا و ماوراء الطبيعه در مسلمين ظاهر نمي‌گرديد. اينك كه آن سياستها تا حدي از بين رفته يا از اهميت افتاده است سزاوار است مسلمانان پس از چهارده قرن از علوم اهل‌بيت پيغمبر منتفع شوند و الهيات را از مكتب علي- عليه‌السلام- بياموزند.

عجب است از شارح نهج‌البلاغه شيخ محمد عبده! با اين كه نهج‌البلاغه را قطعي الصدور از علي مي‌داند در رساله‌ي توحيدش از علي- عليه‌السلام- اقتباس نكرده و در موارد متعدد همان اشتباهات و مجادلات گذشتگان را تكرار كرده است و جاي تاسف است كه در اين عصر هم فرقه‌اي به نام «وهابي» كه بر اساس سياست نفتي استعمارگران انگليسي در حرمين و عربستان حكومت يافته‌اند و فعلا بر اساس سياست استعمار آمريكا از آن محافظت مي‌نمايد، همان سخنان نامعقول مجسمه را در الهيات، با اصرار هر چه تمامتر عنوان مي‌كنند و جمال زيباي توحيد و معارف الهي اسلامي را با سخنان نامعقولشان به عكس جلوه مي‌دهند و ضمن عقايد فاسد خود، يهوديت و مسيحيت كنوني را ترويج و اعتراضات معقولي را كه مسلمانان به يهود و نصارا داشتند به خود متوجه مي‌كنند. و به نظر من اين بزرگترين خطري است كه از جانب وهابيها جامعه مسلمين و عقايد فطري و منطقي و قابل باور آنها را تهديد مي‌كند، يعني اگر كسي در دنيا عقايد اسلامي را از چشم يك نفر وهابي كه در