در آستانه سلوک صفحه 190

یا جان رسد به جانان یا جان ز تن در آید

بگشای تربتم را بعد از وفات و بنگر

کز آتش درونم دود از کفن برآید

اگر دعا و مناجات و گریه های شبانه نباشد، از حقیقت خبری نخواهد بود. زیرا نیایش و تضرّع، فراتر از مطالبه آب و نان و عمیق تر از درخواست مایحتاج زندگی است.

هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ

از یمن دعای شب و ورد سحری بود

نیایشگر با اصرار و سماجت، برای رشد و تعالی معنوی و ارتقای بینش و معرفت خود و دیگران ملتمسانه دعا و زاری می کند.

توسّل

به روشنی ثابت است که هیچ موجودی را به تنهایی یارای آن نیست به دور از نظر و اختیار سلسله عوامل و بدون واسطه اسباب، به مقصد اعلا و اهداف خویش نایل آید و از ساحت پروردگار متعال درک فیض نماید و مفهوم توسّل نیز جز این نیست که صاحبان نیاز و راه پویان کوی وصال، پیشوایان الهی را واسطه نزول برکات آسمانی ببینند و برای برآورده شدن حاجات خود خصوصاً جهت پیشبرد مقاصد عالی انسانی و جهت تقرّب به پیشگاه ربوبی، از آن مجریان مشیّت خداوندی، استمداد و استعانت جویند.

باید گفت: سالک در طیّ طریق بدون تضرّع و زاری و توسّل به ذیل عنایات معصومین علیهم السلام نخواهد توانست حتی گامی بردارد. لذا برای پیشبرد مقصد عالی خود، پیوسته باید از حضرت حق و اولیای گرامی اش استمداد طلبد تا اسباب آن فراهم آید و به مقصود خود موفّق گردد.