در آستانه سلوک صفحه 268

مسعودی درباره قیس بن سعد عبّاده - که از بزرگان صحابه خاتم پیامبران صلی الله علیه وآله و از یاران باوفای امیر مؤمنان علیه السلام و سالار خزرجیان و از اشراف، شجاعان و دلیرمردان، زهّاد و فضلای عرب و ارکان مذهب است(1) - می نویسد که وی از جهت زهد، دیانت و میل به حضرت علی علیه السلام در جایگاه عظیم و بس رفیعی قرار داشت و مقام او در اطاعت پروردگار و خوف از او به جایی رسید که زمانی می خواست سر به سجده گذارد، متوجه شد که در محل سجده اش مار بزرگی حلقه زده است. با سر خود آن را به یک طرف انداخت و در کنارش سجده نمود! مار بر گردن قیس پیچید، ولی او نه نماز خود را کوتاه کرد و نه چیزی از آن کم نمود و با همان حال ادامه داد تا از نماز فارغ شد. آنگاه مار را از خود دور نمود.(2)

وی از طرف حضرت علی علیه السلام برای مدّتی حاکم مصر بود و در همه جنگ ها در کنار حضرتش بود و زمانی که آن حضرت برای جنگ صفین، پرچم رسول خدا صلی الله علیه وآله را بیرون آورد و آشکار ساخت - از هنگام شهادت رسول خدا صلی الله علیه وآله کسی آن را ندیده بود - آن پرچم را به دست قیس داد. انصار و مجاهدان چون آن پرچم را دیدند، همگی گریستند.(3)

داستان های جود و بخشش او فراوان است؛ مشهور است که قیس از مردم مال بسیاری را طلبکار بود. او مریض شد. روزهای نخستین بیماری اش کمتر به عیادتش آمدند. به او گفتند: چون تو از مردم بسیار طلبکاری، خجالت می کشند که به عیادت تو بیایند. فرمود: خداوند نابود کند آن مال و ثروتی که مانع از عیادت دیگران می شود و لذا دستور داد شخصی در میان مردم اعلان کند که هر کس به قیس مقروض است، قیس او را حلال کرده و از طلب خود صرف نظر نموده است.

افراد پس از شنیدن این خبر، گروه گروه به دیدنش آمدند. تعداد عیادت کنندگان

1- 418. ر. ک: الغدیر ج 2 از ص 69 تا ص 112 (ط جدید ج 3 ص 115 تا ص 172)
2- 419. الغدیر ج 2 ص 91 (ط جدید ج 3، ص 144)، مروج الذهب، ج 3 ص 17
3- 420. همان، ص 78 (ط جدید ج 3 ص 128)