در آستانه سلوک صفحه 28

و هدف نهایی از علم در اسلام، افزایش مراتب معنوی و رسیدن به قلّه کمال و قرب الهی است.

امام صادق علیه السلام روایت می کنند که رسول خدا صلی الله علیه وآله می فرمایند:

«طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِیضَهٌ عَلی کُلِ ّ مُسْلِمٍ، اَلا اِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ بُغاهَ الْعِلْمِ» .(1)

«تحصیل علم بر هر مسلمانی واجب است. آگاه باشید خداوند جویندگان علم را دوست دارد».

حضرت موسی بن جعفر علیه السلام می فرمایند: رسول خدا صلی الله علیه وآله وارد مسجد شده، گروهی را مشاهده نمودند که گرد مردی را گرفته اند. پرسیدند:

این کیست؟

عرض نمودند: او علاّمه است!

پرسیدند: علّامه یعنی چه؟

عرض کردند: وی، داناترین افراد به اَنساب و دودمان عرب و وقایع و حوادث آن ها و آگاه به روزگار جاهلیّت و اشعار عرب است.

پیامبر صلی الله علیه وآله فرمودند:

«این ها دانشی است که جهل به آن، به کسی زیان نمی رساند و آگاهی از آن، کسی را سودی نمی بخشد.».

آن گاه فرمودند:

«اِنَّمَا الْعِلْمُ ثَلاثَهٌ: آیَهٌ مُحْکَمَهٌ اَوْ فَرِیضَهٌ عادِلَهٌ اَوْ سُنَّهٌ قائِمَهٌ وَ ما خَلاهُنَّ فَهُوَ فَضْلٌ».(2)

«علم تنها سه چیز است: نشانه ی استوار، فریضه ی متعادل و روش پابرجا و تثبیت شده و ماسوای آن (نوعی) فضیلت است.».

در توضیح حدیث گفته اند: «آیَهٌ مُحْکَمَهٌ» یعنی علم به اصول عقاید و نشانه های