در آستانه سلوک صفحه 63

بر عهده دارند، ایجاب می کند که اینان بیش از هر گروهی، از صفات عالی و اخلاق کریمانه برخوردار باشند و به قدر امکان، ریشه هرگونه رذایل و موانعی که انسان را از ثمرات علم و دانش دور می سازد، قطع نمایند و علاقه ها و دلبستگی های مادی را که میان آنان و کمال طلبی سدّی ایجاد می کند؛ از هم بگسلند. چرا که بدون شک، عالمی که گرفتار حبّ دنیا و غرور و خودپرستی شود، برایش جز ظلمت و انحطاط و سقوط، حاصلی نخواهد داشت.

متأسّفانه همان گونه که پیشتر اشاره شد، امروزه افراد برای امور مادی ارزش قائلند و دانش را تنها به این دلیل می آموزند که آن ها را مستقیم یا غیر مستقیم در رسیدن به مقاصد دنیوی و مادی، یاری رساند. برخی نیز پا را فراتر گذاشته، علوم دینی را هم وسیله ای برای نیل به اهداف دنیوی و مادی قرار داده اند.

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله ضمن سفارشات خود به ابن مسعود می فرمایند:

«مَنْ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ یُرِیدُ بِهِ الدُّنْیا وَ آثَرَ عَلَیْهِ حُبَّ الدُّنْیا وَ زَیْنَتَها استَوْجَبَ سَخَطَ اللَّهِ عَلَیْهِ وَ کانَ فِی الدَّرکِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِ مَعَ الْیَهُودِ وَ النَّصاری الَّذِینَ نَبَذوُا کِتابَ اللَّه تَعالی .(1)

«کسی که علم را برای اهداف دنیوی بیاموزد و دوستی و زینت دنیا را بر آن ترجیح دهد، مستحقّ سخط و خشم خداوند گردد و در پایین ترین درجه از دوزخ با یهود و نصارا - که کتاب خدای متعال را رها ساخته و آن را مطرود کرده اند - خواهد بود».

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«مَنْ اَرادَ الْحَدِیثَ لِمَنْفَعَهِ الدُّنْیا لَمْ یَکُنْ لَهُ فِی الْآخِرَهِ نَصِیبٌ وَ مَنْ اَرادَ بِهِ خَیْرَ الْآخِرَهِ اَعْطاهُ اللَّهُ خَیْرَ الْدُّنْیا وَ الْآخِرَهِ».(2)