بدایه المبتدی جلد 1 صفحه 113

صفحه 113

تذکر: این دو نوع جمع را از این جهت سالم می گویند که بناء مفرد در آنها به هم نمی خورد،به خلاف جمع مکسّر.

جمع مکسّر

جمع مکسّر علامت خاصّی ندارد و راه پی بردن به آن،شِناختن و حفظِ وزن های آن است.وزن های جمع مکسّر بسیار است که برخی از آنها عبارتند از:

1.اَفْعَالٌ مثل:قُفْلٌ-اَقْفَالٌ

2.اَفْعِلَهٌ مثل:زَمَانٌ-اَزْمِنَهٌ

3.فِعَالٌ مثل:قَصْعَهٌ-قِصَاعٌ

4.فُعَلٌ مثل:جُمْلَهٌ-جُمَلٌ

5.فَوَاعِلُ مثل:شَاهِدٌ-شَوَاهِدُ

6.اَفعُلٌ مثل:شَهْرٌ-اَشْهُرٌ

7.فِعْلَهٌ مثل:غُلامٌ-غِلْمَهٌ

8.فِعَلٌ مثل:قِطْعَهٌ-قِطَعٌ

9.فَعَائِلُ مثل:رِسَالهٌ-رَسَائِلُ

10.مَفَاعِلُ مثل:مَشْرِقٌ-مَشَارِقُ

اسم منسوب

اسم منسوب بر انتسابِ صاحبِ اسم به چیزی یا کسی یا جایی دلالت دارد و علامتِ آن«یاء مُشدّدِ ما قبل مکسور»است که به آخر اسم پیوست می گردد و به آن«یاء نسبت»می گویند،مثل:تَاجِیکِیٌّ،اِسْلامِیٌّ،مُحَمَّدِیٌّ.

اسم مصغّر

اسم مصغّر برای تحقیر یا بیان کوچکی یا کمی و گاهی ابرازِ شفقت ساخته می شود،مثل:جُبَیْلٌ (کوه کوچک)،عُبَیْدٌ (عبد ذلیل)،قُبَیْلَ الظُّهْرِ (کمی قبل از ظهر)،حُسَیْنٌ (حسن کوچک).

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه