بدایه المبتدی جلد 1 صفحه 61

درس نهم:باب های ثلاثی مجرد

بدان که مضارع«فَعَلَ»ممکن است بر یکی از سه وزن«یَفعَلُ،یَفعِلُ،یَفعُلُ»و مضارع«فَعِلَ»بر یکی از دو وزن«یَفعَلُ،یَفعِلُ»بیاید،ولی مضارع«فَعُل»فقط بر وزن«یَفعُلُ»می آید.

1.فَعَلَ یَفعَلُ,-مثل مَنعَ یَمنَعُ

2.فَعَلَ یَفعِلُ,-مثل ضَرَب یَضرِبُ

3.فَعَلَ یَفعُلُ,-مثل نَصَرَ یَنصُرُ

4.فَعِلَ یَفعَلُ,-مثل سَمِعَ یَسمَعُ

5.فَعِلَ یَفعِلُ,-مثل حَسِبَ یَحسِبُ

6.فَعُلَ یَفعُلُ,-مثل کَرُمَ یَکرُمُ

*هر کدام از این اقسام«ماضی و مضارع»را«باب»می نامند.بنابراین فعل ثلاثی مجرد شش باب دارد.مثلاً می گویند:فعل ضَرَبَ از باب فَعَلَ یَفعِلُ است،یا فعل نَصَرَ از باب فَعَلَ یَفعُلُ است و...