بدایه المبتدی جلد 1 صفحه 75

درس چهاردهم:مهموز

مهموز بر سه نوع است:

1.مهموز الفاء،مثل:أمَرَ (فرمان داد).

2.مهموز العین،مثل:سَألَ (پرسید).

3.مهموز اللام،مثل:قَرَأ (خواند).

*نوع دوم و سّوم ِمهموز مانند فعل های ِسالم صرف می شود.امّا در نوع اول گاهی تغییراتی پیش می آید بدین گونه است:

*هرگاه دو همزه پهلوی هم قرار بگیرند و دومی ساکن بود،1.در صورتی که اوَّلی فتحه داشته باشد،دومی تبدیل به (الف) می شود؛2.در صورتی که اوَّلی کسره داشته باشد،دومی تبدیل به (ی) می گردد؛3.در صورتی که اوَّلی ضمه داشته باشد،دومی تبدیل به (و) می شود, مثل:

أَأ ْمَنَ-آمَنَ،إِاْمانٌ-اِیمانٌ،اُاْمِنَ-اُومِنَ

*امر ِچهار فعل زیرین،چون بر خلاف قاعده استعمال می شوند،آنها را«امر خلاف»می گویند.أَخَذَ-خُذْ،أَکَلَ-کُلْ،أمََرَ-مُرْ،سَأَلَ-سَلْ

*صرف صیغه های فعل امََرَ (فرمان داد):

صرف صیغه های ماضی معلوم و مجهول همانند فعل سالم است و هیچ تفاوتی با یک دیگر ندارند.