بدایه المبتدی جلد 2 صفحه 190

صفحه 190

وقَدْ تَکُونُ للمُفاجَأَهِ،فَیخْتَارُ بَعْدَهَا المُبَتَدَأُ نَحْوُ:(خَرَجْتُ فَإذا السَّبُعُ واقِفٌ).

4.(إذ)وهِی لِلمَاضِی نَحْوُ:(جِئْتُکَ إذْ طَلَعَتِ الشَّمسُ،وإذِ الشَّمْسُ طَالِعَهٌ).

5.(أَینَ،وَأنَّی)لِلمَکانِ بِمَعْنی الاسْتِفْهامِ نَحْوُ:(أینَ تَمْشِی؟وأنَّی تَقْعُدُ؟)،وبِمَعْنی الشَّرْطِ نَحْوُ:(أینَ تَجْلِسْ أَجْلِسْ،وأنَّی تَقُمْ أَقُمْ).

6.(مَتی)لِلزَّمانِ شَرْطاً نَحْوُ:(متی تُسَافِرْ أُسافِرْ،ومَتی تَقْعُدْ أَقْعُدْ)واسْتِفْهاماً مِثْلُ:(مَتَی تَذْهَبُ إلی السُّوقِ؟ومَتی یأتِی أَخُوْکَ؟).

7.(کَیفَ)لِلاسْتِفْهامِ حَالاً نَحْوُ:کَیفَ جاءَ خَالِدٌ،أوْ خَبَراً نَحْوُ:(کَیفَ أَنْتَ؟)أی:فِی أی حَالٍ؟

8.(أَیانَ)لِلزَّمانِ اسْتِفْهَاماً نَحْوُ: أَیّانَ یَوْمُ الدِّینِ .

9.(مُذْ،وَمُنْذُ)بِمَعْنی أوَّلِ المُدَّهِ جَواباً ک(مَتَی)،نَحْوُ:(مَا رَأیتُ زَیداً مُذْ یوْمُ الجُمْعَهِ)فِی جَوابِ مَنْ قَالَ:(مَتَی مَا رَأیتَ؟)أَی أوَّلُ مَدَّهٍ انْقَطَعَتْ رُؤیتِی إیاهُ یومُ الجُمُعَهِ،وبِمَعْنی جَمِیعِ المُدَّهِ إنْ صَلُحَ جَوَاباً ک(کَمْ)نَحْوُ:(مَا رَأَیتُهُ مُذْ یومَانِ)فِی جَوابِ مَنْ قَالَ:(کَمْ مُدَّهً مَا رَأیتَ زَیداً؟)،أَی جَمِیعُ مُدَّهٍ مَا رَأَیتُهُ فِیها یوْمانِ.

10.(لَدَی،ولَدُنْ)بِمَعْنی(عِنْدَ)نَحْوُ:(المَالُ لَدَیکَ)،والفَرْقُ بَینَهُما أنَّ(عِنْدَ)للمَکانِ،ولا یشْتَرَطُ فِیهِ الحُضُورُ،ویشْتَرَطُ ذلِک فِی(لَدَی،ولَدُنْ)وفِیهِ لُغاتٌ(لَدَنْ،لَدُنْ،لَدِنْ،لَدْ،لُدْ،لِدْ).

11.(قَطُّ)للمَاضِی المَنْفِی نَحْوُ:(مَا رَأَیتُهُ قَطُّ).

12.(عَوْضُ)لِلمُسْتَقْبَلِ المَنْفِی نَحْوُ:(لا أَضْرِبُهُ عَوْضُ)أی:أَبَداً.

وَاعْلَمْ أنّه إذا أُضِیفَتِ الظُّرُوفُ إلی جُمْلَهٍ جَازَ بِناؤُها عَلی الفَتْحِ نَحْوُ:قَوْلِهِ تَعَالی: هذا یَوْمُ یَنْفَعُ الصّادِقِینَ صِدْقُهُمْ ،وهکذا(یوْمَئِذٍ وَحِینَئِذٍ).

کذلِک(مِثْل،وغَیر)مَعَ(مَا وأنْ وَأَنَّ)تَقولُ:(ضَرَبْتُ مِثْلَ مَا ضَرَبَ زَیدٌ،وضَرَبْتُهُ غَیرَ أنْ ضَرَبَ زَیدٌ،وقِیامِی مِثْلَ أَنَّکَ تَقُومُ).

الخَاتِمَهُ

فِی سائِرِ أحْکامِ الاسْمِ ولَواحِقِهِ-غَیرِ الإعْرابِ و البِناءِ،وَفِیهِ فُصُولٌ:

(الفصل الاول:) الاسْمُ عَلی قِسْمَینِ:مَعْرِفَهٍ ونَکِرَهٍ.

أ)المَعْرِفَهُ،وهِی اسْمٌ یدُلُّ عَلی شیءٍ مُعَینٍ،وتَنْقَسِمُ إلی سِتَّهِ أقْسامٍ:

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه