بدایه المبتدی جلد 2 صفحه 207

صفحه 207

4.(فِی)لِلْظَّرْفِیهِ،نحو:(سَعِیدٌ فِی الدّارُِ،والماءُ فِی الکُوزِ)،وبِمَعْنَی(عَلی)قَلِیلاً کَقَوْلِهِ تعالی: وَ لَأُصَلِّبَنَّکُمْ فِی جُذُوعِ النَّخْلِ .

5.(البَاءُ)وهِی:

أ)لِلإلْصاقِ:

حَقِیقَهً،نحو:بِهِ دَاءٌ.

أوْ مَجازاً،نحو:(مَرَرْتُ بِسَعِیدٍ)إذا قَرُبَ مُرُورُکَ مِنْ سَعِیدٍ.

ب)لِلاِسْتِعانَهِ،نحو:(کَتَبْتُ بِالقَلَمِ).

ج)لِلتَّعْدِیهِ،نحو:(ذَهَبْتُ بِزَیدٍ).

د)لِلظَّرْفِیهِ،نحو:(جَلَسْتُ بِالمَسْجِدِ).

ه)لِلمُصاحَبَهِ،نحو:(اشْتَرَیتُ الفَرَسَ بِسَرْجِهِ).

و)لِلمُقابَلَهِ،نحو:(بِعْتُ هذا بِهذا).

ز)زائِدهٌ قِیاساً فِی الخَبَرِ المَنْفِی،نحو:(مَا زَیدٌ بِقَائِمٍ)،وفِی الاسْتِفْهامِ،نحو:(هَلْ زَیدٌ بِقائِمٍ)،وسَمَاعاً فِی المَرْفُوعِ،نحو:(بِحَسْبِکَ دِرْهَمٌ)، وَ کَفی بِاللّهِ شَهِیداً ،وفِی المَنْصُوبِ،نحو:(أَلْقی بِیدِهِ).

6.(الّلامُ)،وهِی:

أ)لِلاخْتِصَاصِ،نحو:(الجُلُّ لِلفَرَسِ،والمالُ لِزَیدٍ).

ب)لِلتَعْلِیلِ،نحو:(ضَرَبْتُهُ لِلتَّأْدِیبِ).

ج)زائِدَهٌ کَقَوْلِهِ تعالی: رَدِفَ لَکُمْ ،أی:رَدِفَکُم.

د)بِمَعْنی(عَنْ)إذا اسْتُعْمِلَ مَعَ القَوْلِ کَقَولِهِ تعالی: وَ قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا لَوْ کانَ خَیْراً ما سَبَقُونا إِلَیْهِ ،وفِیهِ نَظَرٌ.

ه)بِمَعْنی(الواوِ)فِی القَسَمِ لِلتَّعَجُّبِ،نحو:(لِلّهِ لا یؤَخَّرُ الأجَلُ).

7.(رُبَّ)وهِی لِلتَّقْلِیلِ کَمَا أَنَّ(کَمْ)الخَبَرِیهَ للتَّکْثِیر،وتَسْتَحِقُّ(رُبَّ)صَدْرَ الکَلامِ،ولا تَدْخُلُ إلاّ علی النَّکِرَهِ،نحو:(رُبَّ رَجُلٍ لَقِیتُهُ)،أَوْ مُضْمَرٍ مُبْهَمٍ مُفْرَدٍ مُذکَّرٍ مُمَیزٍ بِنَکِرَهٍ مَنْصُوبَهٍ،نحو:(رُبَّهُ رَجُلاً،ورُبَّهُ رَجُلَینِ،ورُبَّهُ إمرَأَهً،ورُبَّهُ امْرَأَتَینِ)،وعِنْدَ الکُوفِیینَ تَجِبُ المُطَابَقَهُ،نحو:(رُبَّهُما رَجُلَینِ،ورُبَّهُمَا امْرَأَتَینِ).

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه