بدایه المبتدی جلد 2 صفحه 71

درس سی و دوّم منصوبات(4)

اشاره

التَّمْییزُ

التَّمْییزُ هُوَ الاِْسْمُ المَنْصُوبُ الْمُفَسِّرُ لِمَا انْبَهَمَ مِنَ الذَّواتِ نَحْوُ قَوْلِکَ:تَصَبَّبَ زَیدٌ عَرَقاً،وَتَفَقَّأَ بَکْرٌ شَحْماً،وَطَابَ مُحَمَّدٌ نَفْساً،وَاشْتَرَیتُ عِشْرِینَ غُلاماً،وَمَلَکْتُ تِسْعِینَ نَعْجَهً،وَزَیدٌ اکْرَمُ مِنْکَ أَباً وَأَجْمَلُ مِنْکَ وَجْهاً.وَلا یکُونُ إِلاَّ نَکِرَهً وَلا یکُونُ إِلاَّ بَعْدَ تَمامِ الْکَلام.

ترجمه:

تمییز

«تمییز»اسم منصوب و تفسیرکننده مبهمات ذات هاست،مثل این سخن:تَصَبَّبَ زَیدٌ عَرَقاً،تَفَقَّأَ بَکْرٌ شَحْماً،طَابَ مُحَمَّدٌ نَفْساً،اِشْتَرَیتُ عِشْرِینَ غُلاماً،مَلَکْتُ تِسْعِینَ نَعْجَهً،زَیدٌ اکْرَمُ مِنْکَ أَباً وَأَجْمَلُ مِنْکَ وَجْهاً.تمییز جز نکره نمی شود و جز بعد از تمام کلام قرار نمی گیرد.

سؤال و جواب:

تمییز

سؤال:تمییز چیست؟

جواب:تمییز, اسمی است جامد و نکره که بعد از اسم یا نسبتِ مُبهَمی آید و ابهامِ آن را برطرف سازد،مثل این که اگر کسی بگوید:شَرِبْتُ قَدَحاً(یک جام نوشیدم)،از او خواهیم پرسید که:یک جام چه نوشیدی؟زیرا مُبهَم است و معلوم نیست که یک جام