بدایه المبتدی جلد 2 صفحه 80

صفحه 80

درس سی و هفتم منصوبات(5)

اشاره

اَلاْسْتِثْنَاء

وَحُرُوفُ الاْسْتِثْنَاءِ ثَمَانِیهٌ،وَهِی:إِلاَّ وَغَیرُ وَسِویً وَسُویً وَسَواءٌ وَخَلاَ وَعَدَا وَحَاشَا.فَالْمُسْتَثْنَی ب-إِلاَّ ینْصَبُ إِذَا کانَ الْکَلاَمُ تَاماًّ مُوجَباً،نحو:قَامَ الْقَوْمُ إِلاَّ زَیداً،وَخَرَجَ النَّاسُ إِلاَّ عَمْراً.وَاِنْ کَانَ الْکَلاَمُ مَنْفِیاً تَامّاً جَازَ فِیهِ الْبَدَلُ وَالنَّصْبُ عَلَی الاِْسْتِثْنَاءِ،نحو:مَا قَامَ الْقَوْمُ إِلاَّ زَیدٌ وَإِلاَّ زَیداً.وَاِنْ کَانَ الْکَلاَمُ نَاقِصًا کانَ عَلَی حَسَبِ الْعَوَامِلِ،نحو:مَا قَامَ إِلاَّ زَیدٌ،وَمَا ضَرَبْتُ إِلاَّ زَیداً،وَمَا مَرَرْتُ إِلاَّ بِزَیدٍ.وَأَمَّا الْمُسْتَثْنَی بِغَیر وَسِویً وَسُویً وَسَوَاء فَمَجْرُورٌ لا غَیرُ.وَالْمُسْتَثْنی ب-خَلاَ وَعَدَا وَحَاشَا یجُوزُ نَصْبُهُ وَجَرُّهُ،نحو:قَامَ الْقَوْمُ خَلاَ زَیداً وَزَیدٍ،وَعَدَا عَمْراً وَعَمْرٍو،وَحَاشَا بَکْراً وَبَکْرٍ.

ترجمه:

استثناء

حروف استثناء هشت تاست:إِلاَّ،غَیرُ،سِویً،سُویً،سَواءٌ،خَلاَ،عَدَا،حَاشَا.اگر کلام تامّ و موجَب باشد مستثنی به إلاَّ نصب می شود،مثل:قَامَ الْقَوْمُ إِلاَّ زَیداً،خَرَجَ النَّاسُ إِلاَّ عَمْراً.و اگر کلامْ منفی و تامّ باشد.دراین صورت جائز است در آن بدل و نصب بنابر استثناء،مثل:مَا قَامَ الْقَوْمُ إِلاَّ زَیدٌ وَإِلاَّ زَیداً.و اگر کلامْ ناقص باشد،درآن صورت

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه