شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 3 صفحه 164

داشت. زنان که از لحاظ اجتماعی ضعیف ترین گروه جامعه بودند، به طور کامل مقهور اراده و تمایلات مردان به شمار می آمدند و در جنبه های اقتصادی، اخلاقی، فرهنگی و آداب و سنن اجتماعی تحت سلطه بودند.

گاه مردانی که نیاز مالی داشتند و یا در اندیشۀ توسعۀ ثروت بودند گروهی از زنان را خریداری کرده، پس از آموزش آوازخوانی و نوازندگی خانه هایی در اختیارشان می گذاشتند و پرچمی که نشانۀ آزادی ورود همگان بود، بر بام خانه هایشان نصب می کردند. وظیفۀ این زنان کسب درآمد برای طبقۀ مسلط جامعه بود. کردار زشت چنان وقاحت خود را از دست داده بود که ثروتمندان بی هیچ دغدغه ای به استثمار عفت و عزت زنان می پرداختند و از این راه ثروت های کلان گرد می آورند. (1)

زمانی نیز تنها به خاطر ازدیاد نسل به موجودیت زن احترام می گذاشتند و برای رسیدن به این هدف از هر راه ممکن سود می جستند. برخی به طور اشتراکی زنی را به همسری می گرفتند(2) و عده ای به طور قبیله ای زنی را به عقد درمی آوردند.

وقتی تار جهل به پود فقر گره می خورد، مردم را به سنت های هولناک می کشاند. دخترکشی تنها یکی از ده ها سنت خوفناکی است که در جزیره العرب رواج داشت. بر اساس منابع موجود، «صعصعه بن ناجیه مجاشعی » جد فرزدق به تنهایی دویست و هشتاد دختر را از پدرانشان خرید و با پرداخت سه شتر برای هر کدام، آنها را از مرگ حتمی نجات داد. این خبر می تواند گسترۀ وسیع نفوذ این سنت زشت را نشان دهد. فرزدق خاطرۀ احسان جد خویش را چنین زنده کرده است:

«وجدی الذی منع الوائدین واحیا الوئید فلم توئد؛(3) جدم همان شخصی است که دخترکشان

1- . نوری، یحیی، اسلام و عقائد و آراء بشری یا جاهلیت و اسلام، ص 605و608و612.
2- . همان.
3- . صعصعه به دیدار رسول (صلی الله علیه و اله وسلم) موفق شد و پیامبر به وی فرمود: «هذا لک باب من البر و لک اجره اذ من اللّه علیک بالاسلام؛ این کار تو خود دری از نیکی برایت بوده و از جانب خدا نیز ماجور خواهی بود، چون به شرف اسلام توفیق یافتی. » گروهی معتقدند اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) چنین فرمود: «لا ینفک ذالک لانک لم تبغ به وجه اللّه وان تعمل فی اسلامک عملا صالحا تثب به » که ظاهرا با توجه به آیۀ «لَا نُضِیعُ أجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلاً» روایت اول مقبول تر است. (ر.ک: قصی الحسین، قصص العرب، ج 2، ص 31؛ نوری، یحیی، اسلام و عقائد و آراء بشری یا جاهلیت و اسلام، ص 60)