شناخت نامه حضرت خدیجه علیها السلام جلد 3 صفحه 262

1- مبلغان، شمارۀ 131 (مرداد و شهریور)، ص 70 - 81.

همکار پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) حضرت خدیجه (علیها السلام) دار فانی را وداع گفت و پیامبر خدا را به سوگ عظیمی نشاند، تا آن جا که آن سال را سال «حزن و غم » نام گذاری نمود.

یقیناً ارادت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) به آن بانو، ب_ه خاطر همسر بودن ایشان و یا ث_روتمند ب_ودن وی نبود؛ بلکه به خاطر کمالات و اوصاف برجسته ای که در آن بانو بروز و ظهور داشت.

آنچه پیش رو دارید، اشاره به چهار امر کلیدی(1) است که در ساختار شخصیتی خدیجه (علیها السلام) نقش تعیین کننده ای داشته است و می تواند به عنوان الگویی برای جامعه، خصوصاً بانوان مطرح باشد.

الف _ آگاهی و اطلاعات

با این که زن در جامعۀ ج_اهلیّت، از ع_لوم، دانش و آگاهی به زمان خویش کاملاً محروم بود، خدیجه (علیها السلام) برخلاف تمام زنان آن زمان و زنان همۀ دوره ها، از آگاهی و اطلاعات وسیع و زمان شناسی دقیقی برخوردار بود و عوامل این آگاهی و زمان شناسی چند امر ب_ود:

1 . ب_رخورداری از هوش و درایت سرشار؛ چنان که مرحوم اربلی می گوید: «وَکَانَتْ خَدِیجَهُ اِمْرَاَهً حَازِمَهً نَبِیلَهً؛(2) خدیجه بانویی خردمند و خردورز بود.» و در جای دیگر می خوانیم: «وَکَان_َتْ م_ِنْ اَحْسَنِ النِّسَاءِ جَمَالاً وَاکْمَلُهُنَّ عَقْلاً وَاَتَمُّهُنّ رَأیاً؛(3) خدیجه از زیباترین زنان بود و در عقل کامل ترین و در رأی و نظر برترین آنان بود .»

2 . رشد و نمو در خانواده ای روشن ان_دیش و ح_قّ ط_لب؛ پدر خدیجه، «خویلد» از چهره های برجسته، آگ_اه و ش_جاع زم_ان خویش بود. تاریخ نگاران آورده اند وقتی پادشاه ستمگر یمن، تصمیم گرفت حجر الاسود را از دیوار کعبه جدا نموده، برای رونق بخشیدن به معبد «یم_ن»، ب_ه آن جا انتقال دهد، برای مقابله با آنها کارهایی ان_جام داد که ن_شان

1- . راز انتخاب این اوصاف این است که در مقالات قبلی مربوط به خدیجه کبری (علیها السلام)، به اوصاف دیگر آن بانو پرداخته شد و به این اوصاف کمتر توجّه شده است.
2- . اربلی، ابوالحسن علی بن عیسی، کشف الغمه فی معرفه الائمه، ج 1، ص 509؛ مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار، ج16، ص8.
3- . محلاتی، ذبیح اللّه، ریاحین الشریعه، ج 2، ص204.