عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 101

1-شراب

اشاره

مشهور است که مخترع شراب،شیطان رجیم بود؛او با اختراع این مادۀ فساد که اهل دل آن را ام الخبائث نامیده اند،به عقل و قلب و روح و ایمان و عمل و ادب و تربیت انسان حمله برد و در این حملۀ ناجوانمردانه هم در طول تاریخ موفق بود؛ زیرا آنان که به این مادۀ فساد آلوده شدند،قوای عاقله را از دست دادند و در نتیجه تبدیل به حیوانی بی فکر شدند و چون از اندیشه در عواقب امور بازماندند،از اثر بی فکری به انواع گناهان و معاصی آلوده شدند و در آلودگی به معاصی،حرکت الهی قلب و روح را از دست داده خود را به هلاکت ابدی دچار کردند !

امتیاز انسان بر سایر موجودات عالم به عقل اوست،چون عقل را از دست بدهد،از تمام موجودات بی ارزش تر و پست تر می گردد.

عقل،حوزه جاذبۀ تکالیف و مسؤولیت های الهی و انسانی است،وقتی جاذبۀ این حوزه نورانی از دست برود،خود به خود ظرف وجود و صفحۀ حیات از تابش نور پر فروغ تکلیف و مسؤولیت محروم می گردد.

کسی که از نور عقل و تفکر بهره مند است،جز به سوی خیر دنیا و آخرت حرکتی ندارد؛عقل محبوب ترین خلق خداست و عاقل که عقلش را به کار گیرد محبوب ترین بندۀ الهی است.

در«آثار طبسی»آمده:

بدان که تفکر،سیر انسانی است از مبادی به مقاصد و نظر را همین معنا گفته اند.

و هیچ کس از مرتبۀ نقصان به مرتبۀ کمال نتواند رسید الا به سیری و به این سبب اول واجبات تفکر و نظر است.

و بدان که مبادی سیر-که از آنجا حرکت باید کرد-آفاق و انفس است و سیر