عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 132

نمازگزار به خاطر آب وضو یا غسل یا خاک تیمم و به خاطر لباس و مکان،ناچار است از محرمات و لگدکوب کردن حق مردم چشم بپوشد و در حقیقت خود را از فحشا و منکرات ظاهری و باطنی حفظ کند،اما بی نماز خود را ملزم به این امور نمی داند.

نمازگزار علم دارد که خداوند مهربان نماز احدی را با آب حرام،لباس حرام، مکان حرام،روح بی تقوا قبول نمی کند،از این جهت بر خود لازم می بیند که پاکی ظاهر و باطن را حفظ کرده و در صراط مستقیم الهی ثابت و پایدار بماند.

البته،این نکته در تمام عبادات و واقعیت های اسلامی ملاحظه شده،به این معنی که اسلام،قسمت مهمی از عبادات را جهت حفظ حقوق مردم و رام شدن نفس سرکش و طبیعی ماندن امیال و غرائز و حالات و شهوات قرار داده است.

البته یک دین جامع و کامل باید چنین باشد،خودخواهی منشأ تمام مفاسد است،باید در مرحلۀ اول ریشۀ عموم بیماری های روحی را چاره کرد،هم چنان که اساس همۀ ترقیات معنوی و روحی و اصلاحات فردی و اجتماعی،خداشناسی و خداپرستی است و خودخواه و خودپرست،نمی تواند خداجوی و خداپرست باشد؛پس امید صلاح و اصلاح تا زمانی که در چاه خودپرستی است نباید از او داشت !

نماز،علاج خودپرستی

نماز-که جامع بسیاری از عبادات است-از جملۀ علل علاج خودپرستی و هواپرستی است.نمازگزار واقعی خدا را دوست دارد و خدا هم او را دوست دارد؛آیا دوستی خدا با خودخواهی و افراط در حب مال و جاه که اصل هر گناه و خطایی است قابل جمع است ؟