عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 146

متکلّم به وسیلۀ نماز به هیچ عنوان نباید از حضرت مستمع غافل باشد که غفلتش مایۀ تاریکی و راحتش علّت رنج خواهد شد.

نماز،نزدیک کنندۀ عبد به آثار ظاهری و باطنی حضرت دوست و بازدارندۀ انسان از همۀ فحشا و منکرات است و این میسر نیست مگر این که مکلّف به اندازۀ وسع و قدرتش علماً و عملاً در رابطه با آداب ظاهریه و باطنیه نماز باشد.

مراحل نماز باطنی

اشاره

فیض کاشانی در«محجه البیضاء»می گوید:

روح نماز در ابتدای کار بستگی به شش مرحله دارد که بر مکلّف نمازگزار لازم است به مراعات این حقایق اقدام کند.

1-حضور قلب.

2-تفهم.

3-تعظیم.

4-هیبت.

5-امید.

6-حیا.

1-حضور قلب

اشاره

حضور قلب حقیقتی است که از تمرکز فکر در برنامه های نماز و توجه عمیق انسان به حق پدید می آید،چنانچه در نماز،فکر انسان میدانی برای جولانگاه غیر حق باشد،برای قلب محال است که بتواند روی به جانب معشوق حقیقی کند و از عالم ملکوت کسب فیض و نور نماید.