عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 155

گر به توفان شکند یا که به ساحل فکند***ناخدایی است که هم کشتی و هم صرصر از

اوست

من به دل دارم و شاهد به رخ و شمع به سر*** آنچه پروانه دل سوخته را در بر از اوست(1)

4-هیبت

حالت ترس از مقام الهی ممکن است از دو طریق برای انسان حاصل شود:یا توجه به عظمت و بزرگی حضرت او،یا توجه به عقاب و عذابی که برای گنهکاران حرفه ای مقرر فرموده است.

در هر صورت،نمازگزار در نماز باید با توجه به عظمت دوست یا انتقامش از مجرمان،دلی غرق از هیبت پیدا کند و آن حال را تا آخر نماز با خود داشته باشد، البته اولیای خدا را در نماز نظر به نعم بهشت و عذاب آخرت نبود،آنچه به آن نظر داشتند فقط و فقط حضرت مولا بود و هیبتی که در دل آنان بود محصول معرفت آنان نسبت به حضرت دوست بود.

به قول فیض کاشانی آن عارف وارسته:

خم ابروی تو محراب رکوع است و سجودم***بی خیال تو نباشد نه قیامم نه قعودم

جلوه حسن تو دیدم طمع از خویش بریدم*** تا که شد محو در انوار وجود تو وجودم

با تو در عیشم و عشرت همه سودم همه نورم*** بی تو در رنجم و محنت هم آهم همه دودم