عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 156

1- 1)-« یا بَنِیَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ یُوسُفَ وَ أَخِیهِ وَ لا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لا ییَْأَسُ مِنْ رَ وْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکافِرُونَ » یوسف ( 12): 87

5-امید

نمازگزار با توجه به کرم و لطف و عنایت حضرت باری و این که جهان عین محبت و مرحمت اوست و وجود مقدسش عمل احدی را ضایع نمی کند و عمل کسی را بدون مزد نمی گذارد،باید به این عبادت اقدام کند و بداند که نماز بهترین عمل و برترین کار و پرثواب ترین و پرسودترین برنامه ای است که عبد در محضر حضرت مولا انجام می دهد؛در این صورت کاملاً و بدون تردید به عنایت او امیدوار باشد که این امید خود به خود نوریست الهی و فروغی است رحمانی و فیضی است ربانی که اگر قلب نمازگزار از آن تهی باشد وای بر حال او.

مگر نمی دانی که خداوند مهربان در سورۀ مبارکۀ یوسف،در آنجا که داستان خطاب یعقوب غم زده را به پسرانش نقل می کند،از قول آن پیامبر بزرگ می فرماید:ای فرزندان من ! به جستجوی یوسف گم شده و برادرش حرکت کنید و از رحمت حضرت حق مأیوس مباشید که از رحمت جناب او مأیوس نمی شوند مگر قوم کافر (1).

البته منشأ رجا و امید در قلب مؤمن،معرفت به لطف خداوند و رفق و عنایت او می باشد،از معصیت عباد ضرری متوجه او نیست و اگر عبد با تمام گناهش به پیشگاه لطف او رو کند به طور قطع قابل آمرزش و رحمت است،مسئلۀ رحمت و لطف حق را با خواست حضرتش در باب توبۀ کتاب«مصباح الشریعه»به طور مفصل طرح کرده و در آنجا از طریق آیات و روایات و داستان توبه کنندگان به این اصل اشاره خواهد رفت.