عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 173

هم اوست عاشق و معشوق و طالب و مطلوب*** به راه خویش نشسته در انتظار خود است (1)

در روایت از جناب رسول صلی الله علیه و آله وارد شده:

حَبَّبَ إلَیَّ مِنْ دُنْیاکُمْ ثَلاثٌ:الطّیبُ وَ النّساءُ وَ جُعِلَ قُرَّهُ عَیْنی فِی الصَّلوٰه (2).

از دنیای شما سه چیز محبوب من است،اول قیام به شریعت علماً و عملاً که نتیجۀ آن پاکی اخلاق و حسن عمل است؛دوم قیام به طریقت ذوقاً و وجداناً که معنای آن یا محبت به نفس است برای تجلی دادن معانی و حقایق یا محبت به زن معمولی است برای بقای نسل جهت عبادت رب؛سوم قیام به نماز حقیقی است که مشاهدۀ محبوب و نور چشم است.

شنیده ای که وقتی معنی احسان را از حضرتش سؤال کردند،فرمود:

الإحْسانُ أنْ تَعْبُدَ اللّهَ کَأنَّکَ تَراهُ وَ إنْ لَمْ تَکُن فَإنَّهُ یَراکَ (3).

احسان و نیکوکاری این است که چنان عبادت کنی خداوند را که گویا تو او را می بینی،که چنین نیست بلکه او تو را در همه حال می بیند.

تقسیم نماز بین حق و عبد

در روایت مهمی آمده که:

نماز بین حق و بین عبد تقسیم شده،نصف این حقیقت در رابطه با حق و نصف دیگر در رابطه با عبد است.حضرت حق فرموده:

1- 1) -فیض کاشانی.
2- 2) -عوالی اللآلی:296/3،حدیث 74؛بحار الأنوار:141/73،باب 19،حدیث 9.
3- 3) -بحار الأنوار:196/67،باب 53.