عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 206

در این مقام سخنی جز سخن خدا نیست و کاری جز محض خدا صورت نمی گیرد و هر لحظه عمر انسان پرارزش تر از تمام این جهان است و مقام حقیقی وحدت همین مقام است.

مقام وحدت در کلام طبسی

عارف نامدار مرحوم محمد طبسی که در قرن هشتم می زیسته و از شیعیان خالص مولی الموحدین حضرت امیر المؤمنین علیه السلام بوده در این زمینه می گوید (1):

قٰالَ اللّهُ تَعٰالیٰ:

[ کُلُّ شَیْءٍ هٰالِکٌ إِلاّٰ وَجْهَهُ ] (2).

هر چیزی مگر ذات او هلاک شدنی است.

در وحدت،سالک و سلوک و سیر و مقصد و طلب و طالب و مطلوب نباشد؛ کل شیء هالک.

و اثبات این سخن و بیان هم نباشد و نفی این سخن و بیان هم نباشد،نفی و اثبات متقابلانند و دویی مبدأ کثرت است.

آنجا نفی و اثبات نباشد و نفی نفی و اثبات اثبات هم نباشد و آن را فنا خوانند که معاد خلق با فنا باشد،هم چنان که مبدأ از عدم بود:

[کَمٰا بَدَأَکُمْ تَعُودُونَ ] (3).

همان گونه که شما را آفرید،[ پس از مرگ به او ] بازمی گردید.

1- 1) -آثار طبسی:110،فصل 28.
2- 2) -قصص (28):88.
3- 3) -اعراف (7):29.