عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 209

1- 1)- خسرو نامه، عطار نیشابوری.

میانه برخیزد،همه تسلیم ماند بی خصومت و همه موافقت ماند بی خلاف.بقای او به حق به این معنی باشد که حق را باشد،چنان که حق خواهد و چون بنده را نه مراد ماند نه اختیار،هر چه در او پدید آید مراد و اختیار حق باشد.

باید که از نظارۀ خویش و نظارۀ افعال خویش فانی گردی و صفت تو که موجودست هم چنان گردد که آن وقت که معدوم بود،از صفات بشریت کلی فانی باید شد تا به حق باقی گردی.

و فانی گشتن از صفات بشریت این باشد که معانی مذموم از تو برود.

و باقی گشتن به صفات الهی این باشد که صفات محمود در تو قائم شود و به توفیق و عنایت الهی این معنی میسر شود.

و بدان که:تا سر بنده به حق مشغول است غیر حق به آن سر راه نیابد و چون سر خویش به غیر حق مشغول کرد،سر او آلوده گشت و آلوده حق را نشاید.

ظاهر و باطن تکبیرهالاحرام

گفته شده به وقت گفتن تکبیرهالاحرام دست ها را به صورتی که روی دست به طرف قبله و پشت دست به سوی پشت سر باشد تا محاذی دو گوش بردارید.

اهل دل در معنای این عمل گفته اند:

تمام ما سوی اللّه را بر پشت دست بگذار و به قدرت و حول و قوۀ الهی از جای بردار و از دل برکن و از جان ریشه کن نما،سپس تمام آن ها را به پشت سر بریز؛به نحوی که در مقابلت چیزی از ما سوا نماند و به خصوص با کمک گرفتن از حضرت دوست شیطان را در پشت سر با زنجیر نفی ابد به بند آر که نه در نماز و نه در غیر آن به تو دست پیدا نکند و روی دست را به عنوان نمونه ای از روی هستی و وجود خویش که به تمام معنی خالی و تهی است،برای گدایی از محضر حضرت او به