عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 240

اهل ریاضت و سالکین و از اهل عبادت و ناسکین و همین طور حالات و درجات اهل شقاوت از کفار و محجوبین و منافقین و اهل معصیت و فاسقین مذکور است.

ولی آنچه به حال عموم بیشتر فایده داشته باشد،بیشتر مذکور و با صراحت لهجه است و آنچه برای یک طبقۀ خاصه مفید است،به طریق رمز و اشاره مذکور است مثل:

[رِضْوٰانٌ مِنَ اللّٰهِ أَکْبَرُ ] (1).

خشنودی و رضایتی از سوی خدا [ که از همۀ آن نعمت ها ] بزرگ تر است.

و آیات لقاء اللّه برای آن دسته و مثل:

[ کَلاّٰ إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ یَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ ] (2).

این چنین نیست که آنان می پندارند،بلکه اینان در آن روز از پروردگارشان محجوب اند.

برای دستۀ دیگر و در این قسم یعنی در قسم تفصیل معاد و رجوع الی اللّه معارفی بی شمار و اسراری بس دشوار مذکور است که اطلاع بر کیفیت آن ها جز به سلوک برهانی یا نور عرفانی نتوان پیدا کرد.

قرآن با روشن ترین و واضح ترین طرزی وجود خدای یگانه را در سوره های 2-3 - 4-5-6-17-18-34-39-40-42-59-112 تعلیم می دهد.

خداوند آفرینندۀ همۀ اشیا است،سوره های 16-17 نیکو و رحیم است، سوره های 3-6-10-40 و حتی کسانی را که نسبت به او سپاس گزار نیستند حفظ و حمایت می کند،سوره های 3-9-64 و از کسانی که به او تعرض می کنند در