عرفان اسلامی جلد 5 صفحه 248

امام خمینی رحمه الله در این زمینه می گوید:

یکی از آداب مهمۀ قرائت قرآن که انسان را به نتایج بسیار و استفادات بی شمار نایل کند،تطبیق است و آن چنان است که در هر آیه از آیات شریفه که تفکر می کند، مفاد آن را با حال خود منطبق کند و نقصان خود را به واسطۀ آن مرتفع نماید و امراض خود را به آن شفا دهد.

مثلاً در قصۀ شریفۀ حضرت آدم ببیند سبب مطرود شدن شیطان از بارگاه قدس با آن همه سجده ها و عبادت های طولانی چه بوده،خود را از آن تطهیر کند؛زیرا مقام قرب الهی جای پاکان است،با اوصاف و اخلاق شیطانی قدم در آن بارگاه نتوان گذاشت.

از آیات شریفه استفاده می شود که مبدأ سجده ننمودن ابلیس خودبینی و عجب بوده که کوس:

[أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِی مِنْ نٰارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ ] (1).

من از او بهترم،مرا از آتش پدید آورده ای و او را از گِل آفریدی.

زد و این خودبینی اسباب خودخواهی و خودفروشی-که استکبار است-شد و نتیجۀ استکبار خودرأیی و استقلال و سرپیچی از فرمان دوست گشت و به این خاطر او را مطرود درگاه نمودند.

آه بر عده ای از ما که از اول عمر،شیطان را ملعون و مطرود خواندیم و خود به اوصاف خبیثۀ او متصف هستیم و در فکر آن نشدیم که آنچه سبب مطرودیت درگاه قدس است در هر حال از خود دور کنیم،شیطان خصوصیتی ندارد،آنچه او را از درگاه قرب دور کرد،اگر در ما باشد ما را هم نگذارد به آن پیشگاه پاک راه یابیم،